شما آنها را شريك خداى تعالى ساختهايد
مَنْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ
كسى هست كه ايجاد كند خلق را
ثُمَّ يُعِيدُهُ
پس اعاده كند ايشان را و زنده گرداند آنها را بعد از انعدام آنها
قُلْ
بگو تو اى محمد اگر ايشان اعتراف كنند كه از شركاء ما كسى موجد خلق و معيد ايشان نيست ، و يا آنكه تو بگو كه اگر ايشان از روى عناد ساكت شوند و اقرار به اين معنى نكنند :
اللَّهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ
خداى تعالى ايجاد مىكند كاينات را پس زنده ميگرداند و ديگرى را اين قدرت نيست
فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ
پس چون برگردانيده ميشويد شما از راه راست .
و بعد از اين ابتدا بحجت ديگر كرده و فرموده كه :
قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ
بگو اى محمد مر اين مشركان را كه : آيا از ميان شركاء شما
مَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ
كسى هست كه راه نمايد مردم را بسوى حق بانزال رسل و نصب دلائل ؟
قُلْ
بگو بعد از اعتراف ايشان بعدم اينچنين كسى يا بعد از سكوت ايشان
اللَّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ
خداى تعالى راه مينمايند خلق را به حق بفرستادن پيغمبران و نصب نمودن دلائل و توفيق دادن در تدبر آن دلائل
أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ
آيا پس آن كسى كه راه نمايد خلايق را بسوى حق
أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ
سزاوار است كه متابعت كرده شود امر و نهى او را
أَمَّنْ لا يَهِدِّي
يا آن كس كه به خودى خود راه نتواند يافت
إِلَّا أَنْ يُهْدى
مگر آنكه او را نموده شود « يهدّى » در اصل يهتدى بوده پس قلب تا بدال كردهاند و بعد از اسكان آن دو دال را بر يكديگر ادغام نموده اند و « ها » را كسره داده تا التقاء ساكنين كه يكىها و ديگرى دال اولى است لازم نيايد « يهدّى » شد
فَما لَكُمْ
پس چيست شما را كه عبادت اينچنين بيراهان و تبعيت ايشان بجا مىآريد
كَيْفَ تَحْكُمُونَ
چگونه حكم ميكنيد بامرى كه صريح عقلى دلالت بر بطلان آن دارد ، بنا برين تفسير « فما لكم » كلام تام است و مربوط بما بعد خود نيست هر چند اين آيهء كريمه در شأن صفت الهى و صفت آلههء باطله نازل شده أما دون ما صدق آن عام است بر جميع اهل اهتداء و بر مقابل ايشان لهذا در حديث حضرت امام محمد