بزرگى پوشيده نيست
أُولئِكَ
آن گروه
أَصْحابُ الْجَنَّةِ
اهل بهشتند
هُمْ فِيها خالِدُونَ
ايشان در آن بهشت جاويد ماندگانند .
و بعد از وعد مطيعان در وعيد منكران ميفرمايد كه :
وَ الَّذِينَ كَسَبُوا السَّيِّئاتِ
« و الذين » بتقدير « و جزاء الذين » مبتداست و
« جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِها »
خبر آن يعنى و مكافات آن كسانى كه كسب كردند اعمال بد را و تابع شهوات شدند مانند اهل بدعت و شبهات
جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِها
مكافات بد است بمانند آن بدى كه ايشان كسب كردهاند نه زياده بر آن بخلاف اعمال نيك كه حق تعالى بطريق تفضل مكافات آن را زياده بر آن نيز ميدهد
وَ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ
و پوشيده گرداند ايشان را خوارى و آثار مذلت بر جبههء ايشان ظاهر گردد و
ما لَهُمْ
و نباشد مر ايشان را
مِنَ اللَّهِ
از عذاب خداى تعالى
مِنْ عاصِمٍ
هيچ مانعى و كسى عذاب الهى را از ايشان باز نتوان داشت
كَأَنَّما أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ
گويا پوشيده شده است رويهاى ايشان
قِطَعاً مِنَ اللَّيْلِ
بپارههايى از شب
مُظْلِماً
حالكونى كه آن شب تاريك بود يعنى رويهاى ايشان از غم و اندوه و حرارت آتش دوزخ چون شب تيره سياه باشد
أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ
اين گروه كاسبان سيئات أهل آتش دوزخاند
هُمْ فِيها خالِدُونَ
ايشان در آتش هميشه باشند وعيديه يعنى جمعى كه قائلند بعدم خروج اهل كباير از نار جهنم به اين آيه استدلال بمدعاى خود كردهاند ، زيرا كه سيئات را مخصوص بكبائر گرفتهاند و جواب اينست كه سيئات عام است و شامل شرك و كفر نيز هست پس حقيقت اين آيه در شأن مشركين و كفار نازل شده و عدم خروج اهل شرك و كفر از نار جهنم متفق عليه فريقين است .
وَ يَوْمَ نَحْشُرُهُمْ
و ياد كن روزى را كه بر انگيزانيم نيكوكاران را و بدكاران را
جَمِيعاً
همهء ايشان را
ثُمَّ نَقُولُ
پس گوئيم
لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا
مر آنان را كه شرك آوردند :
مَكانَكُمْ
بايستيد در جايهاى خود
أَنْتُمْ وَ شُرَكاؤُكُمْ
شما و شريكان شما يعنى آن بتانى كه شما آنها را شريك ما ساخته باشيد در عبادت
فَزَيَّلْنا بَيْنَهُمْ
پس جدا كنيم