ذلِكَ
اين خلو در آتش دوزخ
الْخِزْيُ الْعَظِيمُ
خوارى و رسوايى بزرگست .
على بن ابراهيم روايت كرده كه وقتى حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و آله بغزوهء تبوك بيرون آمد جمعى از منافقين با يكديگر ميگفتند كه : آيا محمد جنگ روم را مانند ساير جنگها ميداند ؟ اينچنين نيست ، يكى از أصحاب او ازين جنگ بر نخواهد گشت و همه طعمهء شمشير روميان خواهند گرديد ، و جمعى ديگر از ايشان درين وقت بطريق سخريت و استهزاء گفتند : نميترسيد كه از سخنان شما خداى تعالى محمد را خبر كند و آيتى از قرآن براى نكوهش شما نازل گردد ، حضرت بنور نبوت سخن ايشان را دريافته بعمار بن ياسر فرمودند كه : اين قوم را درياب كه نزديكست كه به آتش قهر الهى سوخته گردند ، عمار پيش ايشان رفت و گفت كه : چه سخن بود كه ميگفتند ؟ در جواب گفتند كه : ما بطريق مزاحى و بازى حرفى ميگفتيم ، چنانچه دأب مسافرانست كه در راه مطايبه ميكنند ؟ و حرف ما أصلى ندارد ، پس حق سبحانه و تعالى اين آيت را فرستاد كه :
يَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ
ميترسند منافقان از روى سخريه
أَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ
از اينكه فروز آورده شود بر رسول و مؤمنين سورهاى از قرآن
تُنَبِّئُهُمْ
آگاه سازد از آن سوره مؤمنان را و خبر دهد
بِما فِي قُلُوبِهِمْ
به آنچه در دلهاى منافقانست و پردهء ناموس ايشان را به درد ، و بعضى را اعتقاد اينست كه جايز است ضمير « عليهم » در « تنزل عليهم » راجع بمنافقين شود ، بنا بر آنكه « عليهم » بمعنى « فيهم » باشد زيرا كه سوره بر ايشان نازل نميشود بلكه در حق ايشان نازل مىشود ، پس معنى آيه اينست كه ميترسند منافقين از اينكه نازل شود در حق ايشان سورهاى كه آگاه گرداند ايشان را به آنچه در قلوب ايشان است چه علم الهى محيط است بر ضماير خلايق و در اين صورت بديهاى ايشان ظاهر و هويدا خواهد گرديد .
قُلِ
بگو اى محمد مرا بر منافقان را :
اسْتَهْزِؤُا
استهزا و سخريه كنند و اين