مأمون گفت : يا بن رسول اللَّه شما انبياء را معصوم ميدانيد پس چه معنى دارد قول خداى تعالى كه فرموده : «
عَفَا اللَّهُ عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ
» حضرت در جواب فرمود كه : اين آيت از باب « اياك اعنى و اسمعى يا جارة » است پس اگر چه بحسب ظاهر خطاب به پيغمبر اما مراد امت آن حضرتاند بنا برين معنى آيت چنين است كه عفو كناد خداى تعالى ترا چرا اذن خواستند اين امت تو از تو و اين اذن ايشان و دستورى خواستن از تو به جهت آنست كه
حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكَ
تا روشن شود مر ترا
الَّذِينَ صَدَقُوا
آنان كه راست گفتند در عذر ماندن
وَ تَعْلَمَ الْكاذِبِينَ
و تا بدانى تو دروغ گويان را يعنى تا حال منافق و غير منافق بر تو ظاهر گردد و ميتواند كه اين آيت به ظاهر خود محمول باشد و مراد اين باشد كه عفو كناد خداى تعالى از تو چرا ارتكاب خلاف أولى كه مبادرت باذن ايشانست كردى و ميتوان كسى را كه ترك ندب كند بگويند كه : خداى تعالى عفو كناد از تو چرا ترك آن كردى چه عفو لازم ندارد صدور گناه را پس أولى آن بود كه باجازت ايشان مبادرت نمينمودى و در آن توقف ميكردى تا وقتى كه ظاهر ميشد بر تو آنان كه راست ميگفتند و تا بدانى كه دروغگو كيست .
قاضى ناصر الدين بيضاوى به تبعيت اهل نحلهء خود زمخشرى ناصبى در تفسير «
عَفَا اللَّهُ عَنْكَ
» گفته : « كناية عن خطئه فى الاذن فان العفو من روادفه » يعنى اين آيت كنايه است از خطاء حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و آله در اذن دادن اين جماعت زيرا كه ايراد عفو در مقام خطا ميكنند و عفو را رديف خطا ميگردانند پوشيده نماند كه اين خطايى است فاحش و كلامى است در غايت بطلان بواسطهء آنكه در تقديم عفو دلالت تام است بر تعظيم شأن آن حضرت چنانچه متعارفست كه در مقام توقير و تعظيم تقديم عفو كرده ميگويند : «
عَفَا اللَّهُ عَنْكَ
ما صنعت فى امرى ، و رضى اللَّه عنك ما جوابك عن كلامى » با آنكه در ترك خلاف أولى نيز اطلاق عفو توان كرد چنانچه مذكور گرديد پس اطلاق خطا بر نفس ثواب خروج از دايرهء ايمانست .