آيه در شأن منهزمان روز حنين است كه جمعى از ايشان به خدمت حضرت آمده مسلمان شدند و چون توبه تفضلى است از جانب اللَّه و بر هر كه خواهد اين تفضل مىكند لهذا آن را تعليق بر مشيت كرد
وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ
و خداى تعالى آمرزندهء مهربانست بتجاوز سيئات ايشان .
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 28 تا 29 ]
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا وَ إِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ إِنْ شاءَ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ( 28 ) قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ لا يُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ لا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ ( 29 )
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
اى آن كسانى كه ايمان آوردهايد
إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ
كلمهء « انما » را درين مقام بعضى از قبيل حصر موصوف بر صفت گرفتهاند چنانچه صحيح اينست و بعضى از قبيل حصر صفت بر موصوف دانستهاند عكس اول بنا بر اول معنى آيه چنين است كه نيستند مشركان مگر نجس و اين يا بطريق مبالغه است يا بطريق حصر اضافى يعنى نيست در ميان صفت طهارت و نجاست از براى مشركان مگر نجاست و بنا بر ثانى معنى چنين است كه نيست نجس از افراد انسان مگر مشركان و بر هر تقدير بر ابو حنيفه لازم ميآيد كه عكس كلام الهى گفته باشد زيرا كه اعتقاد او اينست كه آب منفصل از اعضاء مسلمان در حين وضو و غسل نجس است و آب منفصل از أعضاء مشرك پاك پس نيست مسلمان مگر نجس و نيست نجس از افراد انسان مگر مسلمان و ظاهر متبادر از نجس لغة و عرفا نجاست عينى است مانند نجاست سگ و خوك و حكم به نجاست عينى مشركان مذهب اماميه و ابن عباس است زيرا كه نقل كردهاند از او گفته : « اعيانهم