رعايت تعظيم آن فرمود كه :
وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ
و هر گاه خوانده شود قرآن
فَاسْتَمِعُوا لَهُ
پس گوش فرا داريد بر آن به قصد شنيدن زيرا كه استماع در لغت و در عرف فقها گوش كردن چيزى است به قصد شنيدن ، و سماع شنيدن آنست عامتر از آنكه به قصد باشد يا بىقصد
وَ أَنْصِتُوا
و خاموش باشيد
لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
تا آنكه بميامن آن ، رحمت و مغفرت كرده شويد .
بدانكه ظاهر اين آيهء كريمه بنا بر آنكه أمر براى وجوبست دلالت دارد بر اينكه شنيدن قرآن به قصد ، و خاموش شدن چون كسى تلاوت قرآن كند واجب است خواه در نماز و خواه در غير نماز چنانچه حديث حضرت صادق عليه السّلام دلالت صريح بر آن دارد زيرا كه محمد بن مسعود عياشى روايت كرده كه آن حضرت فرمود كه :
« يجب الانصات للقرآن فى الصلاة و فى غيرها و اذا قرئ عندك القرآن وجب عليك الانصات و الاستماع »
يعنى واجبست گوش كردن قرآن را در نماز و در غير نماز و هر گاه قرائت كرده شود نزد تو قرآن واجب است بر تو خاموش شدن و شنيدن آن ، و لهذا بعضى از أتقياء متأخرين نماز كردن در جايى كه قرآن بلند خوانده شود و يا در جايى كه جمعى با هم نماز كنند منفرد و قرائت بلند خوانند از حيطهء احتياط بيرون دانسته ليكن اين آيهء كريمه را شيخ الطائفة الناجيه شيخ ابو جعفر طوسى قدس سره القدوسى بنا بر احاديثى كه بعضى از آن مذكور خواهد شد حمل به نماز جماعت كرده يعنى در نماز جماعت هر گاه امام تلاوت حمد و سوره كند مأموم را واجب است كه گوش فرار دارد و قصد شنيدن قرائت امام كند نه آنكه مطلق شنيدن قرآن واجب باشد چنانچه صاحب مجمع البيان رحمه اللَّه تعالى از آن شيخ بزرگوار نقل كرده كه او گفته : « و هذا اقوى لانه لا حال يجب فيها الانصات لقرائة القرآن الا حال قراءة الامام فى الصلاة ، فان على المأموم الانصات و الاستماع له ، فاما خارج الصلاة فلا خلاف أن الانصات و الاستماع غير واجب ، يعنى حمل آيهء كريمه به نماز جماعت قوى تر است از حمل بر مطلق زيرا كه در