و قاضى ناصر الدين بيضاوى گفته كه : در « جعلا » و در « فيما آتاهما » مضاف محذوفست و تقدير كلام چنين است كه « جعل اولادهما شركاء فيما آتى اولادهما فسموه عبد العزى و عبد مناف فحذف المضاف و اقيم المضاف اليه مقامه » و بعد از اين گفته كه : « و يدل عليه قوله تعالى :
فَتَعالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ
» و اين توجيه مقتبس از مشكاة اهل بيت است سلام اللَّه عليهم .
و بعضى گفتهاند و « جعلا » بمعنى « طلبا » است و ضمير تثنيه راجع بآدم و حواست و ليكن ضمير « له » راجع بخداى تعالى نيست بلكه راجع بولد صالح است يعنى طلب كردند آدم و حوا براى ولد صالح شريكان به اين معنى كه مانند آن ولد صالح اولاد ديگر نيز از خداى تعالى طلب كردند درين صورت «
فَتَعالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ
» ربط بما تقدم ندارد بلكه حق تعالى ذات مقدس خود را از شريكى كه بعد ازين مذكور مىشود كه «
أَ يُشْرِكُونَ ما لا يَخْلُقُ شَيْئاً وَ هُمْ يُخْلَقُونَ
» منزه ميسازد .
و بعضى از علما آيهء كريمهء «
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ
» را تا آخر ضرب المثلى گرفتهاند در باب مشركين ، و آدم و حوا را اصلا در اين آيه دخلى ندادهاند و ضمير مؤنث را به زوجه تثنيه را بزوج و زوجه راجع داشتهاند و گفتهاند كه : حاصل تفسير آيت چنين است كه اوست آن خدايى كه آفريد شما را از نفس واحده يعنى از يك نوع و همه را به صورت انسان ايجاد كرد ، و خلق كرد از نفس هر زوجى يعنى از نوع او زوجهء او را و هر دو را به صورت يكديگر خلقت كرد تا آنكه با يكديگر انس گيرند ، پس چون جماع كرد زوج به آن زوجه حمل ظاهر شد و بعد از قرب وضع حمل دعا كردند كه بار خدايا فرزند ما را مستوى الخلقه ايجاد كن تا ما شكر اين نعمت را بجا بياوريم پس چون خداى تعالى ايشان را فرزند مستوى الخلقه كرامت فرمود شريك بهمرسانيدند اين زوج و زوجه براى خداى تعالى بعضى از اينها گفتند كه : وجود فرزند ما از اثر طبيعت است و طبيعت هر كس تقاضاى توليد فرزند دارد چنانچه معتقد حكماء طبيعيّين است ،