حرام ، بنا برين « أدنى » مشتق از « دنائت » است و محتمل است كه مشتق از « دنو » بمعنى قرب باشد بنا بر قرب اين عالم بمعنى حالكونى كه اخذ ميكردند متاع اين عالم نزديك را و بهر تقدير موافق ترجمهء مذكور «
عَرَضَ هذَا الْأَدْنى
» اعم خواهد بود از حلال و حرام ، و ميتواند كه مخصوص به حرام باشد به اين معنى كه أخذ ميكردند حطام دنيوى را كه آن رشوه است بواسطهء تحريف و تغيير تورات چنانچه تحريف و تغيير تورات أحبار يهود در زمان حضرت رسالتپناه صلى اللَّه عليه و آله و سلم ميكردند
وَ يَقُولُونَ
و ميگفتند
سَيُغْفَرُ لَنا
زود باشد كه بيامرزد خداى ما را و مؤاخذه نكند ما را به اين عمل
وَ إِنْ يَأْتِهِمْ
حالكونى كه اگر ميآمد بديشان
عَرَضٌ مِثْلُهُ
متاعى از دنيا مانند متاع سابق
يَأْخُذُوهُ
ميگرفتند آن را و اصرار در اخذ اينچنين مالها مينمودند و پشيمان نميشدند و مع هذا اميد مغفرت نيز داشتند
أَ لَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ
آيا فرا گرفته نشده است ؟ يعنى فرا گرفته شده است برايشان
مِيثاقُ الْكِتابِ
اى ميثاق فى الكتاب ، يعنى عهد و پيمان مذكور در كتاب تورات كه آن ميثاق
أَنْ لا يَقُولُوا
اينست كه نگويند
عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ
بر خداى مگر سخن راست را كه آن آمرزيده نشدن گناهانست بدون توبه و پشيمانى ، بنا برين ترجمه «
أَنْ لا يَقُولُوا
» عطف بيان « ميثاق » است
وَ دَرَسُوا ما فِيهِ
و حال آنكه ايشان خواندند آنچه را كه در آن كتابست و ديدند اين سخن حق را در آنجا
وَ الدَّارُ الْآخِرَةُ
و آنچه خداى تعالى آماده كرده در سراى آخرت
خَيْرٌ
بهتر است از امتعه و طعام سراى دنيا
لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ
براى آنان كه پرهيز كنند از خوردن محارم و اجتناب ورزند از معاصى و افتراء بر خدا
أَ فَلا تَعْقِلُونَ
آيا در نمييابند كه نعمت عقبى باقى و بهتر از مستلذات فانيهء دنياست .
وَ الَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِالْكِتابِ
و آنان كه متمسك ميشوند بأحكام قرآن على بن ابراهيم از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده كه مراد از «
الَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِالْكِتابِ
» تا آخر آل محمد و شيعيان ايشانند
وَ أَقامُوا الصَّلاةَ
و بپاى ميدارند نماز را
إِنَّا لا نُضِيعُ
بدرستى كه ما ضايع نميكنيم
أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ
مزد كار بصلاح آرندگان