تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحة 123

مساهمون:

ص١٢٣
باختلاف سهلى از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده . و حق سبحانه و تعالى بعد از ذكر ميثاق كه در كتب سماوى مثبت بود چنانچه فرمود كه : «
أَ لَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِيثاقُ الْكِتابِ
» بيان ميثاقى مىكند كه بر جميع بندگان فرا گرفته به جهت جمع ميان دلايل سمعى و عقلى و ميفرمايد كه :

[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 172 تا 174 ]

وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هذا غافِلِينَ ( 172 ) أَوْ تَقُولُوا إِنَّما أَشْرَكَ آباؤُنا مِنْ قَبْلُ وَ كُنَّا ذُرِّيَّةً مِنْ بَعْدِهِمْ أَ فَتُهْلِكُنا بِما فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ ( 173 ) وَ كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ وَ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ( 174 )
وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ
و ياد كن اى محمد چون فرا گرفت پروردگار تو من بنى آدم كه از فرزندان آدم
مِنْ ظُهُورِهِمْ
از پشتهاى ايشان و «
مِنْ ظُهُورِهِمْ
» بدل بعض است از «
مِنْ بَنِي آدَمَ
» و من بنى آدم كه مبدل منه است در حكم ساقط است و آيه به اين تقدير است كه « و اذ اخذ ربك من ظهور بنى آدم » يعنى ياد كن چون بيرون آورد پروردگار تو از پشتهاى فرزندان آدم يعنى از أصلاب ايشان
ذُرِّيَّتَهُمْ
نسل ايشان را و اين بيرون آوردن نسل بنى آدم از ظهور و اصلاب ايشان وقتى شد كه همه در صلب آدم بودند پس حق تعالى ذريات بنى آدم را كه فى الحقيقة ذريت آدم اند از اصلاب ايشان ، از صلب آدم بيرون آورد . و از اينكه حق تعالى فرموده باشد كه ذريات بنى آدم را پروردگار عالم از پشتهاى ايشان برآورده منافات ندارد كه اين اخراج از صلب آدم واقع شده باشد ، و عدم ذكر آدم به جهت آنست كه بر همكنان معلوم است كه آدم منشأ جميع ذريات و مجمل اين مفصلاتست و پروردگار عالميان اين ذريات را از ظهر آدم به صورت مورچگان بيرون آورد و در ايشان قوت عاقله بوديعه گذاشت و شناسا گردانيد ايشان را بحيثيتى كه قابل تكلم و اشهاد شدند چنانچه ميفرمايد كه :
وَ أَشْهَدَهُمْ
و