« بكونهم فاسقين » يعنى گرفتيم ايشان را به عذاب شديد بواسطهء بودن ايشان بيرون رونده از حكم الهى چنانچه قبل ازين گذشت . ميتواند كه مراد ازين عذاب مسخ به قرده باشد كه بعد ازين ميآيد كه آنچه بعد ازين ميآيد تفصيل و تقرير اين عذاب كند أما صاحب مجمع البيان گفته : « و ذلك العذاب لحقهم قبل أن مسخوا قردة » به اين قسم كه خداى تعالى اول ايشان را معذب به عذاب شديد گردانيد و بعد از عتو و سركشى ايشان را مسخ كرد چنانچه ميفرمايد :
فَلَمَّا عَتَوْا
پس آن هنگام كه سركشى كردند صيادان
عَنْ ما نُهُوا عَنْهُ
از آن چيزى كه نهى كرده شده بودند از آن يعنى از صيد ماهى در روز شنبه
قُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً
گفتيم مر ايشان را كه بگرديد ميمون يعنى گردانيديم ايشان را به صورت ميمون
خاسِئِينَ
در حالتى كه دور شدگان و نااميدانند از رحمت الهى در مجمع البيان گفته كه : قصهء مسخ در زمان داود واقع شد و از قتاده نقل كرده كه : جوانان ايشان به صورت ميمون مسخ شدند و پيران ايشان به صورت خوك ، و در تفسير كبير فخر رازى اينمعنى را بابن عباس نسبت كرده « و عن مجاهد : مسخت قلوبهم لا أبدانهم » معلوم باشد كه آنچه از كلام ربانى و وحى الهى معلوم شد هلاك صيادان ماهى و نجات ناهين است و أما احوال فرقهاى كه نه نهى ميكردند و نه صيد ماهى مينمودند معلوم نشد عكرمه گويد كه : روزى پيش ابن عباس رفتم و او مصحف در دست داشت و گريه ميكرد و اين آيه را تلاوت مينمود و ميگفت بتحقيق از كلام الهى دانستم كه حق تعالى آنان را كه صيد ماهى در روز شنبه ميكردند هلاك كرد ، و آنانى را كه نهى از اين كار ميكردند نجات داد ، اما ندانستم به آن فرقه كه صيد نميكردند و نهى نيز نمينمودند چه كرد ، و اين حال ماست كه مرتكب معصيت نميشويم و منع اهل عصيان نيز نميكنيم و در مجمع البيان از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه حق تعالى ناهين را نجات داد و آن دو فرقه را هلاك گردانيد ، و از احاديث اهل بيت عليهم السلام مستفاد مىشود كه هلاك فرقهاى