وَ لا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ
و مران و دور مكن از مجلس خود آنانى را كه ميخوانند پروردگار خود را
بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ
ببامداد و شبانگاه يعنى پيوسته ذكر خداى تعالى ميكنند ، و بعضى دعوت صبح و شام را به نماز صباح و مسا تفسير كردهاند
يُرِيدُونَ
حالكونى كه ميخواهند ايشان بدان ذكر و دعا
وَجْهَهُ
رضاى الهى و ثواب ربانى را
ما عَلَيْكَ
نيست بر تو اى محمد
مِنْ حِسابِهِمْ
از حساب ايشان يعنى از عمل ايشان
مِنْ شَيْءٍ
هيچ چيزى
وَ ما مِنْ حِسابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ
و نيست از عمل تو بر ايشان هيچ چيز
فَتَطْرُدَهُمْ
تا برانى تو ايشان را از نزد خود ، يعنى تو را از اعمال مشركين و مشركين را از افعال تو نخواهند گرفت تا طمع تو در ايمان ايشان سبب طرد و منع فقراء أصحاب گردد بنا برين ضمير جمع درين آيت راجع بمشركين است ، و ميتواند كه راجع به فقراء أصحاب گردد به اين معنى كه بمحض طعن مشركين در ايمان اين أصحاب نتوان طرد و منع ايشان نمود زيرا كه ظاهر ايشان بسيرهء أهل تقوى است و بواطن ايشان راجع بعلم عالم الخفايا و همانا اگر بواطن ايشان بد باشد چنانچه مشركين گمان كردهاند بر تو نيست از حساب اين أصحاب چيزى و نه از حساب تو بر ايشان چيزى تا دور كنى تو ايشان را از نزد خود
فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ
پس باشى تو بسبب اين راندن از ستمكاران بر نفس خود ، بنا برين « فتطردهم » جواب نفى است يعنى جواب « ما عليك » تا آخر «
فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ
» جواب نهى است يعنى جواب