راه توبه و رجوع حق را بر خود مسدود ساختهاند .
خلاف است ميان مفسرين كه مراد از اينها كدام جماعتند ، بعضى گفتهاند كه مراد از اينها يهودند و معنى آيه را چنين گفتند كه : يهود اول ايمان بموسى آوردند ، بعد از آن كافر شدند بعبادت عجل ، بعد از آن ايمان آوردند به او بعد از عود از طور ، بعد از آن كافر شدند به عيسى و پس زياده كردند كفر را بسبب انكار محمد صلى اللَّه عليه و آله ، و نيز در تفسير اين آيه گفتهاند كه يهود اول ايمان آوردند پس كافر شدند بعبادت عجل پس ايمان آوردند بعزير پس كافر شدند به او ، پس كفر را زياده كردند بسبب انكار پيغمبر آخر الزمان عليه و آله صلوات اللَّه الملك المنان .
پوشيده نماند كه ظاهر آيهء كريمه دلالت بر اتحاد موضوع اين صفات دارد و اين تفاسير چون دلالت بر مغايرت دارند بعيدند ، و تفسير صحيح آنست كه على بن ابراهيم در تفسير خود روايت كرده كه
« نزلت الاية فى الذين آمنوا برسول اللَّه اقرارا لا تصديقا ثم كفروا لما كتبوا الكتاب فيما بينهم أن لا يردوا فى اهل بيته أبدا فلما نزلت الولاية و أخذ رسول اللَّه الميثاق لامير المؤمنين آمنوا اقرارا لا تصديقا ، فلمّا مضى رسول اللَّه كفروا فازادوا كفرا »
يعنى اين آيه در شأن منافقين زمان پيغمبر ما صلوات اللَّه عليه و آله نازل شده زيرا كه اين منافقين اول ايمان به پيغمبر آوردند ايمان زبانى و تصديق قلبى نكردند و بعد از آن كافر شدند چون عهد كردند و عهدنامه نوشتند در ميان خود كه أمر خلافت را باهل بيت پيغمبر صلوات اللَّه عليه و آله نگذارند ، چنانچه قبل ازين در حديث گذشت كه اول و ثانى و ابو عبيده در مكهء معظمه بنيان اين كفر و نفاق را بعهد و پيمان تأسيس بخشيدند بعد از آن در غدير خم چون حكم تبليغ ولايت امير المؤمنين عليه السّلام نازل شد حضرت رسالت پناه صلى اللَّه عليه و آله بفرمودهء حق تعالى عهد خلافت امير المؤمنين از أصحاب گرفت همان منافقين اقرار زبانى كردند بدون تصديق جنانى پس بعد از رحلت بهترين كاينات صلوات اللَّه عليه و آله بسبب غصب خلافت مطابق عهد خود زياده
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحة 569
مساهمون: مير جلال الدين حسينى ارموى (محدث)
ص٥٦٩