وَ إِذا جاءَهُمْ
و چون بيايد بضعفاء مسلمانان
أَمْرٌ
كارى يعنى خبر اراجيفى از أخبار مدينه
مِنَ الْأَمْنِ
از آنچه موجب ايمنى باشد چون ظفر يافتن لشكر اسلام
أَوِ الْخَوْفِ
يا آنچه سبب ترس بود مانند قصد عدوّ بر أهل اسلام
أَذاعُوا بِهِ
افشا كنند و اظهار نمايند آن را بدون تحقيق و بدون ملاحظهء صلاح و فساد آن با وجود آنكه اذاعت و افشا صلاح حال ايشان نيست و براى ايشان مفسده دارد .
مخفى نماند كه « اذاعت » متعدى بلفظ « با » نميشود لهذا گفتهاند كه لفظ « با » در « اذاعوا به » زايد است ، و بعضى گفتهاند كه تعديت « اذاعه » بلفظ « با » باعتبار تضمين آنست معنى تحديث را ، اى أذاعوا تحديثا به ، يعنى افشا مىكنند در حالتى كه گفتگو ميكنند به آن أمر .
وَ لَوْ رَدُّوهُ
و اگر باز گذارند آن خبر را
إِلَى الرَّسُولِ
بسوى پيغمبر
وَ إِلى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ
و بسوى خداوندان حكم از ايشان ، مراد از « اولى الامر » درين مقام مانند سابق ائمهء معصومين عليهم السلاماند چنانچه در مجمع البيان از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده و بروايت على بن ابراهيم مراد امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه است
لَعَلِمَهُ الَّذِينَ
هر آينه دانند صحت آن خبر را آنان كه
يَسْتَنْبِطُونَهُ
استخراج ميكنند آن را
مِنْهُمْ
از جهت پيغمبر و اولى الامر يعنى آنان كه اذاعت و افشاء آن خبر مينمايند اگر ساكت شوند و واگذارند آن را برسول و اوصياء او هر آينه ميدانند ايشان كه طالب تحقيق آن خبرند صحت و فساد آن را بوسيلهء پيغمبر