بهترين عبادت ، دائم فكر كردنست در وحدانيت خدا و در قدرت او
رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا
بتقدير قول حال است از ضمير « يتفكرون » اى يتفكرون قائلين ذلك ، يعنى تفكر ميكنند حالكونى كه قائلند به اين قول كه اى پروردگار ما ايجاد نكردهاى اين مخلوق بديع را كه آسمانها و زمين است عبث و بىفايده
سُبْحانَكَ
منزه و پاكى تو از آنكه چيزى را عبث و بيفايده و بدون حكمتها و مصلحتها ايجاد كنى
فَقِنا
پس نگاهدار ما را بلطف و كرم خود
عَذابَ النَّارِ
از عذاب آتش دوزخ به جهت تقصير ما در تفكر و در طاعت ، ايراد كلمهء « نا » در « فقنا » اشارت بر اينست كه استعاذه متفرعست بر تفكر و علم بدايع صنايع الهى جلت عظمته .
رَبَّنا
اى پروردگار ما
إِنَّكَ
بدرستى كه تو از روى عدل
مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ
هر كرا كه در آرى بدوزخ
فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ
پس بتحقيق شرمنده ميگردانى او را
وَ ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصارٍ
و
فى تفسير العياشى عن يونس بن ظبيان قال : « سألت أبا جعفر عليه السّلام عن قول اللَّه :
وَ ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصارٍ
قال : ما لهم من ائمة يسمونهم باسمائهم »
بنا برين معنى آيه اينست كه : و نيست مر ستمكاران را از امامانى كه نام آنها را توانند در حين نزول بلاها به زبان آورند و از ايشان نصرت و يارى خواهند ، چنانچه در ادعيهء مأثوره است كه وقت نزول بلا بگوئيد :
« انى أتوجه اليك بنبيك نبى الرحمة محمد صلى اللَّه عليه و آله و على و فاطمة و الحسن و الحسين و الأئمة عليهم السلام » .
رَبَّنا
اى پروردگار ما
إِنَّنا
بدرستى كه ما
سَمِعْنا
شنيديم
مُنادِياً
ندا كننده را كه آن محمد است
يُنادِي لِلْإِيمانِ
ندا ميكرد مر مردمان را براى ايمان
أَنْ آمِنُوا
به اينكه ايمان آريد
بِرَبِّكُمْ
بپروردگار خود
فَآمَنَّا
پس ايمان آورديم ما بپروردگار خود ابو عبيده گفته كه : لام « للايمان » متعلقست به « مناديا » و در كلام تقدير و تاخير است و تقدير چنين است كه « اننا سمعنا مناديا للايمان ينادى أن آمنوا بربكم فآمنا » و از حديث شيخ طوسى قدس اللَّه سره لقدوسى كه در تهذيب الاحكام آورده مستفاد مىشود كه : مراد از ندا بايمان بپروردگار ، ايمان بولىّ أمر