ديگر فرموده : « 1 » «
كِتاباً مُتَشابِهاً
» به اين معنى است كه كتاب الهى بعضى آيات آن مشابهت دارند با بعضى ديگر در جزالت لفظ و صحت معنى ، نه به اين معنى كه مجموع كتاب مشتمل بر معانى مختلفه است پس هر جا متشابه بمعنى ديگر خواهد بود ، و همچنين در آيهء « 2 » «
أُحْكِمَتْ آياتُهُ
» همهء قرآن را محكم گفته به اين معنى كه در آيات قرآنى عيبى نيست نه بمعنى مقابل متشابه و در تأويل آيهء «
مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ
» حديث اينچنين وارد شده كه
« المحكمات امير المؤمنين و الأئمة و المتشابهات فلان و فلان »
و مراد از محكم بودن ائمهء هدى عليهم السلام اينست كه حكم بامامت ايشان از جملهء محكمات است ، و مراد از متشابه بودن ديگران آنست كه مستند حكم ايشان بخلافت تأويلات باطله است كه بزعم خود كردهاند ، و متشابهات را از مشتبهات دانستهاند .
فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ
پس اما آن كسانى كه در دلهاى ايشان ميل است از حق بسوى باطل
فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ
پس پيروى ميكنند آن آياتى را كه متشابه است تا آن آيات را بمعانى باطله كه خود خواهند حمل كنند ، و يا به ظاهر آن متمسك بشوند
ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ
به جهت طلب كردن فتنه و فساد ، و در روايت از حضرت صادق عليه السّلام آمده كه مراد از فتنه كفر است
وَ ابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ
و به جهت طلب كردن تأويل آن بر طبق مدعيات خود ، و حاصل كلام اينست كه تبعيت متشابه ميكنند تا بوسيلهء تشكيك و تلبيس ، مردم را از دين حق باز دارند ، و آن متشابه را موافق مطلب خود حمل نمايند
وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ
و نميداند تأويل متشابه را مگر خداى تعالى و آنان كه ثابت قدم در علمند در كافى از حضرت صادق آل محمد صلوات اللَّه عليه و آله روايت كرده كه
« الراسخون فى العلم أمير المؤمنين و الأئمة من بعده عليهم السلام »
هامش
( 1 ) - سورهء زمر ، آيهء 23 .
( 2 ) - سورهء هود ، آيهء 1 .