يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
أى آن كسانى كه ايمان آوردهايد
إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ
هر گاه معامله كنيد با يكديگر بطريق نسيه خواه كم باشد و خواه بسيار ، و اين تعميم از تنكير « بدين » مفهوم مىشود و فايدهء « بدين » با آنكه تداين متضمن معنى دين است مثل « 1 » «
طائِرٍ يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ
» يا دفع توهم حمل تداين بر معنى مجاز آنست ، چنانچه ميگويند :
« كما تدين تدان » يعنى هم چنان چه جزاء ميدهى جزا داده ميشوى ، و يا تصريح است بمرجع ضمير « فاكتبوه » كه بعد ازين مىآيد
إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى
تا وقت معين نامبرده شده نه تا وقت مبهم مثل قدوم حاج مثلا
فَاكْتُبُوهُ
پس بنويسيد آن دين را تا نسيانى و انكارى كه باعث نزاع و جدال باشد رو ندهد ، و هذا الامر للاستحباب بإجماعنا
وَ لْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كاتِبٌ بِالْعَدْلِ
و بايد كه بنويسد آن معامله را ميان شما نويسندهاى براستى بدون زيادتى و نقصان .
وَ لا يَأْبَ كاتِبٌ أَنْ يَكْتُبَ
و بايد كه ابا نكند و اجتناب ننمايد هيچ نويسندهاى از اينكه بنويسد آن را
كَما عَلَّمَهُ اللَّهُ
چنانچه تعليم او كرده خداى تعالى نوشتن آن را
فَلْيَكْتُبْ
پس بايد كه بنويسد كاتب ، اين أمر است بكتابت بعد از نهى از ابا و امتناع از آن ، و «
كَما عَلَّمَهُ اللَّهُ
» محتمل است كه متعلق بما قبل خود باشد و محتمل است كه مربوط
هامش
( 1 ) - سورهء انعام ، آيهء 38 .