از عمره نيت حج كند و احرام حج بندد
فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ
أى فعليه ما استيسر من الهدى ، يعنى پس واجبست بر او ذبح آنچه ميسر باشد و آسان باشد او را از قربانى كه آن ذبح گوسفند است .
فَمَنْ لَمْ يَجِدْ
پس كسى كه نيابد قربانى واجب خود را و قادر بر آن نباشد
فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ
پس واجبست بر او در عوض آن قربانى روزه داشتن سه روز در أيام حج و در حين اشتغال به حج كه آن روز هفتم و هشتم و نهم ذى الحجه است
فى الكافى عن معاوية بن عمار قال : « سألت الصادق عليه السّلام عن متمتع لم يجد هديا ، قال :
يصوم ثلاثة أيام فى الحج : يوم قبل الترويه و يوم التروية و يوم عرفة »
روز هشتم ذى الحجه را يوم الترويه گويند از جهت آنكه در آن وقت در عرفات آب نبود و مردم درين روز خود را سيراب كرده از مكه به عرفات ميرفتند ، و چون به يكديگر ميرسيدند ميپرسيدند كه « تروّيتم ؟ » يعنى خود را سير آب كرديد ، و « رىّ » در لغت عرب بمعنى سير آب شدنست
وَ سَبْعَةٍ إِذا رَجَعْتُمْ
و روزهء داشتن هفت روز ديگر است وقتى كه بر گرديد از حج و به وطن خود برسيد ، أصحاب ما را در توالى آن خلافست
تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ
اين ايام مذكوره روزهء ده روز كامل است و در استجلاب ثواب كمتر از ثواب هدى نيست ، چنانچه در حديث آمده كه
« لا تنقص عن الاضحية الكاملة »
و چون توهّم آن ميشد كه كلمهء « واو » در « و سبعة » بمعنى « أو » باشد و مراد روزه مردد باشد ميان سه روز و هفت روز بنا برين براى تأكيد «
تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ
» فرموده تا كسى اين توهم نكند . و در حديث آمده كه اگر كسى را كه قادر بر قربانى نيست اقامت در مكه ضرور شود بايد كه ملاحظه كند كه در كدام وقت أهل بلد او داخل بلد ميشوند از همان وقت شروع در صوم كند .
ذلِكَ
اين حج تمتع
لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ
مر كسى را لازم است كه نباشد أهل او از متوطنان مكه كه اگر از متوطنين مكه باشد حج تمتع بر او واجب نيست بلكه بر او يا حج قرانست يا حج افراد ، و أكثر أصحاب ما بر آن رفتهاند