با ايشان خداى تعالى از نهايت غضب و خشم
يَوْمَ الْقِيامَةِ
در روز قيامت
وَ لا يُزَكِّيهِمْ
و پاك نگرداند ايشان را از ذنوب يا آنكه مدح و ثناى ايشان نكند ، و اين دو نفى ، اشارت بر غضب خداى تعالى بر ايشان و تعريضست بر حرمان ايشان از تقرب الهى
وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
و مر ايشانراست عذابى الم رساننده .
أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ
اين گروه آنانند كه بدل كردند گمراهى را
بِالْهُدى
به راه راست يعنى بدل « هدى » ضلالت را اختيار كردند در دنيا
وَ الْعَذابَ بِالْمَغْفِرَةِ
و بدل مغفرت اختيار عذاب نمودند در آخرت زيرا كه كتمان حق كردند به جهت اغراض دو روزهء دنيا
فَما أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ
.
و فى اصول الكافى عن ابى عبد اللَّه عليه السّلام فى قول اللَّه عز و جل : «
فَما أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ
قال : ما أصبرهم على فعل ما يعلمون أنه يصيّرهم الى النار »
يعنى حضرت صادق عليه السّلام در تفسير «
فَما أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ
» فرمودند كه چه چيز صابر گردانيد ايشان را بر كردن چيزى كه ميدانند كه آن چيز ميگرداند ايشان را بسوى آتش دوزخ ، يعنى ميدانند كه از فعل آن به آتش دوزخ ميروند . و على بن ابراهيم روايت كرده كه معناه
« فما أجرأهم على النار »
يعنى چه چيز ايشان را صاحب جرئت و جسارت گردانيده بر دخول نار و در مجمع البيان از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه در تفسير اين آيت فرمودند :
« أى فما أعلمهم بأعمال أهل النار »
يعنى چه چيز دانا گردانيد ايشان را باعمال و افعال اهل دوزخ .
ذلِكَ
اين عذاب
بِأَنَّ اللَّهَ
بسبب آنست كه خداى تعالى
نَزَّلَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ
نازل كرد كتاب توراة را براستى و ايشان بعضى احكام آن را قبول كردند و بعضى را پوشانيدند و بمعرض قبول در نياوردند
وَ إِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِي الْكِتابِ
و بدرستى كه آنان كه اختلاف كردند در كتاب الهى كه قرآنست بعضى گفتند كه قرآن سحر است و بعضى گفتند كه كهانت است ، و بعضى گفتند شعر است
لَفِي شِقاقٍ بَعِيدٍ
هر آينه ايشان در مخالفت دور از حقند .