منع خلوّ ، و بعضى كه بمعنى « بل » گرفتهاند در تفسير عسكرى عليه السّلام ردّ آن نموده و گفته :
« ليس معناه بل اشد قسوة ، لان هذا استدراك غلط ، و هو عز و جل يرتفع عن ان يغلط فى خبر ثم يستدرك على نفسه الغلط لانه العالم بما كان و ما يكون و ما لا يكون أن لو كان كيف كان و يكون »
ازين حديث معلوم مىشود كه جمعى از جهالت كلمهء « أو » را بمعنى « بل » اضرابى استدراكى گرفته بودهاند كه حضرت نفى آن كرده ، بنا بر اين احتمال « بل » ترقّى به حال خود است .
وَ إِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ
و بدرستى كه بعضى از سنگها
لَما يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْأَنْهارُ
هر آينه سنگى است كه روان ميگردد از آن جويهاى آب بزرگ
وَ إِنَّ مِنْها لَما يَشَّقَّقُ
بدرستى كه بعضى ديگر از آن سنگها آن سنگى است كه پاره مىشود
فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْماءُ
پس بيرون ميآيد از آن آب خورد مانند چشمهها ، چنانچه در حديث وارد شده كه
« فيخرج منه الماء و هو ما يقطر منه الماء دون الانهار »
وَ إِنَّ مِنْها لَما يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ
و بدرستى كه بعضى از آن سنگى است كه هر آينه فرود آيد از بلندى از ترس خداى تعالى وقتى كه آن سنگ را قسم دهند بخداى تعالى و بنامهاى اولياء او ، كما
فى الحديث « لما يهبط من خشية اللَّه اذا اقسم عليها باسم اللَّه و باسماء اوليائه »
پس معلوم شد سنگ از امتثال امر الهى متأثر مىشود و دل شما متأثر نميگردد . بنا برين «
وَ إِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ
» تا آخر دليل او «
أَشَدُّ قَسْوَةً
» است
وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ
و نيست خداى تعالى غافل و بى خبر از آنچه به عمل مىآريد شما آن را ، و از اينجهت شما را منكوب و مخذول خواهد گردانيد .
أَ فَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ
آيا پس طمع ميداريد شما اى پيغمبر و اى مؤمنين اينكه ايمان آرند اين يهودان منافق مر شما را و قبول دعوت شما كنند
وَ قَدْ كانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلامَ اللَّهِ
حال آنكه بتحقيق بودند گروهى ازين يهودان كه مىشنيدند سخن خداى تعالى را در توراة
ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ
پس تحريف ميكردند كلام الهى را كه در صفت پيغمبر آخر الزمان صلوات اللَّه عليه و آله گفته بود
مِنْ بَعْدِ