ايشان
شَيْئاً
چيزيرا
إِلَّا مِنْ بَعْدِ أَنْ يَأْذَنَ اللَّهُ
مگر پس از آنكه دستورى دهد خدا در شفاعة
لِمَنْ يَشاءُ
براى هركه خواهد از ملائكه كه شفاعة نمايند از آدميان كه فرشتگان او را شفاعة كنند
وَ يَرْضى
و بپسندد يعنى مصلحة بيند مر آنكس را براى شفيع شدن يا منتفع گشتن و هرگاه ملائكه با وجود علو رفعت و مزية تقرب و كثرة بدون اذن او سبحانه رتبه شفاعة نداشته باشند و اگر كه من حيث المجموع در مقام شفاعة درآيند پس چگونه بتان كه در نهايت بعدود ناءت و قلتاند استحقاق شفاعة داشته باشند در حق پرستندگان خود پس در مذمت ايشان ميفرمايد كه .
إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ
بدرستيكه آنان كه نميگروند بسراى آخرة و اعتقاد ندارند ببعث و نشور
لَيُسَمُّونَ الْمَلائِكَةَ
نام مينهند فرشتگان را
تَسْمِيَةَ الْأُنْثى
نام نهادن مادهها يعنى ميگويند كه الملائكه بنات اللّه .
وَ ما لَهُمْ بِهِ
و نيست مر ايشانرا به آنچه ميگويند از انوثيت ملائكه
مِنْ عِلْمٍ
هيچ دانشى و يقينى
إِنْ يَتَّبِعُونَ
در پى نميروند به اين گفتار
إِلَّا الظَّنَّ
مگر گمان را
وَ إِنَّ الظَّنَّ
و بدرستى كه گمان
لا يُغْنِي
سود نميدهد
مِنَ الْحَقِّ
از حقيقة امر
شَيْئاً
چيزيرا چه حق كه عبادت است از حقيقت شىء و حقيقت شىء مدرك نميشود مگر بعلم و يقين و ظن و وهم را اعتبارى نيست در معارف حقيقية .
فَأَعْرِضْ
پس روى بگردان
عَنْ مَنْ تَوَلَّى
از دعوى آنكس كه روى گردانيده
عَنْ ذِكْرِنا
از ذكر ما يعنى قرآن كه متضمن توحيد و اصل ايمانست
وَ لَمْ يُرِدْ
و نخواست به عمل خود
إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا
مگر زندگانى دنيا را چه هر كه من جميع الوجوه غافل باشد از او سبحانه و بالكليه از ذكر او اعراض نموده و در محبت دنيا و جمع از خار آن بر وجهى توغل نموده كه منتهاى همت او گشته پس دعوة تو چگونه به او فايده دهد بلكه نزد اين عناد او زياده خواهد شد و اصرار او بر كفر اشتداد خواهد يافت .
ذلِكَ
اين دوستى دنيا و اختيار كردن آن
مَبْلَغُهُمْ
غاية رسانيدن ايشانست
مِنَ الْعِلْمِ
از دانش يعنى نهاية علمشان صرف همت است بتمتع عاجله و لذات فانيه دنيويه و اعراض كردن از تدبر در امور اخرويه باقيه و شبهه نيست كه طالبان اين مطلب خسيس در حكم بهائمند كه طبايع ايشان مصروف است بر اكل عاجل و اصلا نظر نميكنند در عواقب آجل و در ادعيه ماثوره از ائمهء هدى عليهم السلام وارد است كه الهم لا تجعل الدنيا اكبر همّتا و لا مبلغ علمنا