و تكبير احرام گفت پس به اين تكبير نماز پنجگانه را بگذارد و از امير المؤمنين على عليه السّلام مرويست كه تزكى يعنى تصدق است بصدقهء فطر لقوله تعالى
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى
يعنى عطا كرده زكات فطر را پس متوجه شد بمصلى و نماز عيد را گذارد پس خطاب باشقيا مىكند كه شما مستعد آخرت نميشويد .
بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا
بلكه برميگزينيد زندگانى دنيا را و به جهت اين عملى نميكنيد كه موجب سعادت شما باشد .
وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ
و سراى آخرت بهتر است
وَ أَبْقى
و پايندهتر .
إِنَّ هذا
بدرستيكه اين سخن يعنى مضمون قد افلح تا آخر يا آنچه در اين سوره است
لَفِي الصُّحُفِ الْأُولى
هر آينه در صحيفهاى پيشين است كه .
صُحُفِ إِبْراهِيمَ
صحيفهاى ابراهيم خليل است كه ده است
وَ مُوسى
و صحف موسى يعنى الواح تورية أبو ذر غفارى روايت كرده كه پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم را گفتم كه انبيا چندند فرمود صد و بيست و چهار هزار گفتم مرسل چند بودند فرمود سيصد و سيزده گفتم آدم پيغمبر بود فرمود نعم حق تعالى به او تكلم فرمود .
سورة الغاشيه
خمس و عشرون آية مكية ابى ابن كعب از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه هر كه اين سوره را تلاوت كند حق تعالى حساب آخرت را بر وى آسان گرداند و ابو بصير از ابو عبد اللّه نقل كرده كه هر كه اين سوره را در فرايض و نوافل بخواند حق تعالى او را غريق رحمت خود گرداند و از آتش دوزخ ايمن گردد پوشيده نماند كه چون حضرت حق سبحانه و تعالى اختتام سورة الاعلى نمود بترغيب عباد در ثواب روز معاد افتتاح اين سوره به بيان احوال آخرت كرده فرمود كه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
هَلْ أَتاكَ
البته آمد به تو ايمحمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم
حَدِيثُ الْغاشِيَةِ
خبر داهيه و بليه كه پوشيده است مراد قيامتست .
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ
رويهاى كفار در آن روز
خاشِعَةٌ
ترسناك بود و ذليل مراد اصحاب وجوهند .
عامِلَةٌ
عمل كننده
ناصِبَةٌ
رنج كشنده در آن عمل يعنى دوزخيان در آن عمل مشغول باشند كه رنج و تعب بايشان بسيار رسد مثل كشيدن سلسلهاى آتشين كه بر دست و گردنهاى ايشان نهاده باشند و خوض نمودن در آتش و در تفسير امام حسن عسكرى عليه السّلام مذكور است كه ايشان جمعىاند كه مخالفت كردهاند دين خدايرا يا آنكه روزه داشتهاند و نماز گذاردهاند و كسانىاند كه نصب عداوت امير المؤمنين عليه السّلام كردهاند