سورة المزمل
مكية عشرون آية ابى بن كعب از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم رواية كرده كه هر كه سورة المزمل بخواند حق تعالى دشوارى دنيا و آخرة را از او رفع نمايد و از ابى عبد اللّه عليه السّلام نقل كردهاند كه هر كه در نماز خفتن يا در آخر شب سورة المزمل بخواند اين سوره در حق او گواهى دهد و از ابو جعفر عليه السّلام مرويست كه خواننده اين سوره هرگز محتاج نشود و بدانكه چون حق تعالى ختم سورة الجن نمود بذكر رسل افتتاح اين سوره نيز بذكر خاتم رسل نموده فرمود كه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
آوردهاند كه حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در مبدأ اسلام كه نماز گذاردى بگليمى خود را پيچيده داشتى و از خديجه كبرى رضى اللّه عنها نقل است كه آن مثل چادر شبى بود و چهارده زرع كه نصفى بر بالاى ما بودى و نصفى رسول پوشيده نماز گذاردى پرسيدند كه آن چه چيز بود گفت آن نه قز بود و نه كج نه از موى نازك و نه از ابريشم و نه از پنبه بلكه تار او از موى بز بود و پود آن از موى شتر و در اثناى نماز شب جبرئيل آمد و اين آيه آورد كه
يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ
اى گليم در خود پيچيده .
قُمِ اللَّيْلَ
برخيز در شب به نماز تهجد يعنى مداومت نماى بر آن و ترك آن مكن گويند كه اول حال كه وحى به او ميامد خود را زير جامه پنهان ميكرد از كثرت فزع و خوف و به جهت اين بخطاب يا ايها المزمل و يا ايها المدثر مخاطب گشت و بعد از آنكه با جبرئيل انس گرفت بخطاب يا ايها النبى و يا ايها الرسول مخاطب ميشدند حاصل كه امر شد كه اى بردارندهء بار نبوت برخيز در شب براى طاعت حضرت عزت
إِلَّا قَلِيلًا
مگر اندكى از شب كه آن نيمه اولست .
نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا
يا كم كن از نيمهء شب اندكى تا بثلث بازآيد و از اين كمتر نشايد .
أَوْ زِدْ عَلَيْهِ
يا زياده كن بر نيمه شب تا بثلثان رسد يعنى مخيرى ميان قيام نصف و زايد از او يعنى در شب بتهجد برخيز كه آن نمازيست زايد بر فرض
وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا
و بتانى و شمرده بخوان قرآن را و روشن كن حروف آن را بوقت تلاوت خواندنى و روشن گردانيدنى چنانچه سامع حصر حروف آن تواند نمود از امير المؤمنين عليه السّلام منقولست كه ترتيل محافظت قرآنست و ادا كردن حرفهاى آن از مخارج خود و نيز فرمود كه روشن سازيد حرفهاى آن را و پياپى يكديگر مخوانيد يعنى حروف آن را چنان ادا كنيد كه در دلهاى سخت جاى گيرد و بايد كه قصد شما اين نباشد كه سوره را زود تمام كنيد