چون بشروط عبادت و عبودية بر وجهى كه آنحضرت قيام نموده هيچ كس را قدرة اقامت در آن نبوده .
قُلْ إِنَّما أَدْعُوا رَبِّي
بگو اى محمد بمشركان كه جز اين نيست كه ميخوانم يعنى مىپرستم پروردگار خود را
وَ لا أُشْرِكُ بِهِ أَحَداً
و انباز نميگيريم بر او يكى را و اين امر بديع و منكر نيست تا موجب تعجب شما شود .
قُلْ إِنِّي لا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَ لا رَشَداً
بگو اى محمد بدرستى كه من مالك نيستم از براى شما دفع ضررى را و نه رسانيدن خير و صلاح چه من مامورم به تبليغ رسالت و دعوة بدين اسلام و هداية برشاد نه به غير آن .
قُلْ إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ
بگو بدرستى كه مرا هرگز زنهار ندهد و مرا در پناه خود نگيرد از عذاب خدا يكى يعنى اگر خداى خواسته باشد كه ضررى به من رساند از مرض و انواع ابتلا كسى مرا حماية نتواند كرد و از آن نجاة نتواند دادن
وَ لَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَداً
و نيابم هرگز بجز او سبحانه پناهى كه روى بدان آرم و از آن بليه نجات يابم حاصل كه پيغمبر خود را فرموده كه بگو كه من مالك نفع و ضرر نيستم بشما .
إِلَّا بَلاغاً مِنَ اللَّهِ
مگر رسانيدنى كه از جانب خدايست و نسبت دهم قول او را به او نه قول غير او را به او
وَ رِسالاتِهِ
و مگر پيغامهاى او يعنى اداى احكام كه به من ارسال فرمود و بعد از آن در وعيد كفار ميفرمايد
وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
و هر كه نافرمانى كند خداى را در پرستش او و فرستاده او را در امر و نهى
فَإِنَّ لَهُ نارَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها أَبَداً
پس بدرستى كه مر او راست آتش دوزخ در حالتى كه جاويد بودگانند در آن هميشه اين تاكيد خلود است يعنى هرگز از آن خلاصى نيابند و با وجود اين تهديدات مشركان متظاهرند بر عداوة پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و مشغول بكثرة عدد خود .
حَتَّى إِذا رَأَوْا ما يُوعَدُونَ
تا وقتى كه بهبينند آنچه وعده داده مىشدند كه آن واقعهء بدر است يا عذاب جحيم در نشاه آخرة
فَسَيَعْلَمُونَ مَنْ أَضْعَفُ ناصِراً وَ أَقَلُّ عَدَداً
پس زود باشد كه بدانند چون عذاب موعود بهبينند از گروه مؤمن و مشرك كيست ضعيف تر از جهت يار و مددگار و كمتر از روى عدد كفار بعد از شنيدن اين كلام گفتند كه آيا اين موعود كى خواهد بود آيه آمد كه .
قُلْ
بگو آنچه وعده داده شده است درست و راست است و البته واقع خواهد شد ليكن وقت آن بر من مخفيست
إِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ ما تُوعَدُونَ
نميدانم آيا