دون بعضى پس واجبست بر همهء مؤمنان كه نزد ايشان آنحضرت دوستر باشد با نفس ايشان و امر آنحضرت نافذتر بر ايشان بر امر غير او و در حديث آمده كه هيچ مؤمنى نيست كه من اولىام به او در دنيا و آخرت و برواية صحيحه ثابت شده است كه نگرود هيچ يك از شما و مؤمن نباشد تا من نباشم به او دوستتر از پدر و مادر و فرزند و همهء مؤمنان پس بايد كه فرمان او از همهء فرمانها لازمتر شناسيد و لهذا صاحب عين - المعانى آورده كه محبت به او سزاوارتر است از خود و غير خود از اقارب و اجانب و مجاهد گفته كه هر پيغمبرى پدر امة خود است و لهذا مؤمنان برادر يكدگرند چه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم پدر ايشانست در دين اسلام
وَ أَزْواجُهُ
و زنان او
أُمَّهاتُهُمْ
مادران ايشان از روى تحريم و تعظيم و احترام نه در ساير احكام رؤيهيشان روا نبوده و نسبت وراثة نداشتهاند و به جهت احترام ايشانست تحريم نكاح ايشان كقوله تعالى و لا تنكحوا ازواجه من بعده ابدا و در مصحف ابن عباس و ابن مسعود چنين بوده كه و هو اب لهم و ازواجه امهاتهم و اين از ابو عبد اللّه نيز مرويست و در بعضى اخبار آمده كه جمعى منافقان گفتند چرا محمد زنان ما را نكاح كند و ما زنان او را در نكاح خود در نياريم حق تعالى بجهة رد قول ايشان فرمود كه ازواجه امهاتهم ازواج اطهار سيد ابرار امهات شمااند پس نكاح ايشان بر شما حرام است از قتاده مرويست كه در صدر اسلام بهجرت و موالات و مواخات ميراث ميگرفتند حق تعالى نسخ آن نموده فرمود
وَ أُولُوا الْأَرْحامِ
و خويشاوندگان
بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ
بعضى از ايشان سزاوارترند ببرخى در توارث
فِي كِتابِ اللَّهِ
در لوح محفوظ يا در آنچه فرستاده است در قرآن يعنى آيهء مواريث يا در اين آيه يا در آنچه حق تعالى مكتوب و مفروض ساخت و بر هر تقدير ايشان احقند بر ميراث
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
از گرويدگان يعنى از انصار
وَ الْمُهاجِرِينَ
و از مهاجرات كه پيغمبر با ايشان برادرى داده و يا از مؤمنان متواخى يعنى اقربا از اين گروه مذكوره اولىاند به آنكه ميراث برند از يكديگر جميع اموال را
إِلَّا أَنْ تَفْعَلُوا
مگر آنكه بكنيد
إِلى أَوْلِيائِكُمْ
با دوستان خود از مؤمنين انصار و مهاجرين
مَعْرُوفاً
نيكوئى يعنى وصيت كنيد بعضى از مال خود را كه زياده از ثلث نباشد براى هر يك كه دوست داريد مگر كه ورثه تجويز زياده بر آن كنند و رخصت دهند و يا در حالت حياة از اموال خود چيزى بدوستان بخشيد
كانَ ذلِكَ
هست آنچه مذكور شد در اين هر دو آيه از اولويت پيغمبر و توارث ذوى الارحام
فِي الْكِتابِ
در قرآن يا در لوح محفوظ
مَسْطُوراً
نوشته شده و ثابت گشته بدانكه از اين آيه