و فضل ترا معلوم كنند .
قالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ
گفت يوسف با او كه شما كشت كنيد هفت سال كه بقرات سمان اشاره بآنهاست
دَأَباً
زراعتى بر عادت مستمر خود
فَما حَصَدْتُمْ
پس آنچه بدرويد از غلات
فَذَرُوهُ فِي سُنْبُلِهِ
پس بگذاريد آن را در خوشه آن يعنى چوب او را پاك مكنيد تا از شپشه و آفات ايمن باشد پس غلات را با خوشه ذخيره كنيد
إِلَّا قَلِيلًا مِمَّا تَأْكُلُونَ
مگر اندكى يعنى به قدر حاجت از آنچه خوريد در اين سالها كه آن را پاك گردانيد يعنى آنچه شما را احتياج افتد از خوردن آن در اين هفت سال پاك كنيد و ما بقى را با چوب ذخيره كنيد .
ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذلِكَ سَبْعٌ شِدادٌ
پس بيايد از پس اين سالها هفت سال سخت كه سبع عجاف عبارت از آنهاست
يَأْكُلْنَ
بخورند اين سالها يعنى كسانى كه در آنزمان باشند
ما قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ
از آنچه از پيش فرستاده باشيد يعنى ذخيره نهاده براى آن سالها
إِلَّا قَلِيلًا مِمَّا تُحْصِنُونَ
مگر اندكى از آنچه نگاه داريد كه ضبط كنيد براى تخم زراعت .
ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذلِكَ عامٌ فِيهِ
پس بيايد از پس اين سالها قحط سالى كه در آن
يُغاثُ النَّاسُ
بفرياد رسيده شوند بر آن مردمان يعنى خدا بفرياد ايشان رسد
وَ فِيهِ يَعْصِرُونَ
و در اين سال بيفشرند آنچه افشردنى باشد مثل انگور و زيتون و كنجد و غير آن و اينكنايه از كثرت ثمار است و گفتهاند كه اشاره بدوشيدن شير است از پستان گاو و گوسفند و اين عبارت از فراخ سالى است و چون يوسف تعبير تمام كرد ساقى بازگشته به خدمت ملك رفت و در وقتى رسيد كه جميع اكابر و اصاغر در خدمت پادشاه ايستاده بودند و در آنمحفل عام اين سخنان را كه از يوسف شنيده بود همان وجه تقرير نمود ملك را پسنديده آمد خواست كه به گوش خود از زبان يوسف بشنود كسى را بطلب او فرستاد تا بمشافهه از او بشنود .
وَ قالَ الْمَلِكُ ائْتُونِي بِهِ
و گفت ملك بياوريد يوسف را به من
فَلَمَّا جاءَهُ الرَّسُولُ
پس آنهنگام كه آمد به دو فرستادهء ملك يعنى ساقى و گفت اى يوسف اجابت كن ملك را تا تعبير خواب چنانچه به من گفتهء از تو بشنود يوسف خواست كه اول برائت و بىگناهى خود را بر ملك آشكار كند تا كسى را در حال او مجال تهمت و وقيعه نماند پس به جهت اين
قالَ ارْجِعْ إِلى رَبِّكَ فَسْئَلْهُ
گفت يوسف به او كه بازگرد بسوى مهتر خود يعنى بپرس او را يعنى درخواست كن تا تفحص كند و بپرسد
ما بالُ النِّسْوَةِ اللَّاتِي قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ
چه بود آنزنان را كه در مجلس زليخا بريدند