مشركان را بسوى دين اسلام
لا يَتَّبِعُوكُمْ
پيروى نكنند شما را
سَواءٌ عَلَيْكُمْ
يكسانست بر شما
أَ دَعَوْتُمُوهُمْ
اگر بخوانيد شما اى مسلمانان مشركان را و دعوت كنيد بدين حق
أَمْ أَنْتُمْ صامِتُونَ
يا آنكه خاموش باشيد اين آيه خاص است بر قومى كه مصر بودند بر كفر خود و از قبول دعوت محروم شدند مانند أبو جهل پر جهل و متابعان او .
إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ
بدرستى كه آنان كه شما ميپرستيد اى مشركان بجز از خدا و ايشان را الهه نام نهادهايد
عِبادٌ
بندگانند يعنى مسخر فرمان و مملوكند و ذليل و عاجز و مقهور او سبحانه
أَمْثالُكُمْ
مانند شما يعنى ايشان نيز مثل شما در تحت تصرف و قبضه اقتدار حقاند و اگر اين را باور نداريد
فَادْعُوهُمْ
پس بخوانيد ايشان را و چون بخوانيد
فَلْيَسْتَجِيبُوا لَكُمْ
پس بايد كه اجابت كنند مر شما را
إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
اگر هستيد شما راستگويان در آنكه ايشان الههاند چه اگر آنست كه دعاى بنده و پرستنده خود اجابت كنند .
أَ لَهُمْ أَرْجُلٌ يَمْشُونَ بِها
آيا مر اين بتان را پايهاست كه در مهمات خود بروند به آن پايها چنان كه شما ميرويد
أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ
يا مر ايشانرا دستهاست كه چيزها
يَبْطِشُونَ بِها
فرا گيرند به آن چنان كه شما فرا ميگيريد
أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌ يُبْصِرُونَ بِها
يا مر ايشان را چشمهاست كه ببينند به آن چيزها چنان كه شما ميبينيد
أَمْ لَهُمْ آذانٌ يَسْمَعُونَ بِها
يا مر ايشان را گوشهاست كه بشنوند به آن شنيدنىها را و حال آنكه شما خود قائليد كه ايشان را پاى روا و دست گيرا و چشم بينا و گوش شنوا نيست و شما را هست پس از ايشان افضل باشيد و از غايت جهل است كه فاضل مفضول را پرستد مشركان بعد از استماع اين سخنان و الزام ايشان از آن به جهت فرط جهالت تخويف حضرت رسالت كردند بالهه خود و گفتند خدايان ما را نكوهش مكن كه مبادا آفتى و رنجى از ايشان به تو رسد
قُلِ ادْعُوا شُرَكاءَكُمْ
بگو ايمحمد كه بخوانيد انبازان خود را كه براى خدا ساختهايد و همه مجتمع و متفق شويد براى عدواة من
ثُمَّ كِيدُونِ
پس كيد كنيد و هر حيله و مكرى كه ميتوانيد در بارهء من بجاى آريد
فَلا تُنْظِرُونِ
پس مهلت مدهيد كه من هيچ از اين باك ندارم زيرا كه اعتماد كردهام بر حفظ و حمايت الهى و از مكر و قصد شما نمىانديشم .
إِنَّ وَلِيِّيَ اللَّهُ
بدرستى كه يار من و متولى كار من