دارد
فَلا هادِيَ لَهُ
پس هيچ راه نماينده نباشد او را كه وى را به راه دارد
وَ يَذَرُهُمْ
و ميگذارد خدا گمراهان را
فِي طُغْيانِهِمْ
در گمراهى و تباهى خودشان
يَعْمَهُونَ
كه سرگردان و حيران مىگردند و به راه حق سلوك نميكنند آوردهاند كه فرقه از يهود بعد از آنكه حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ايشان را از احوال قيامت و اهوال آن ترسانيده بود گفتند اى محمد اگر پيغمبرى خبر ده ما را كه قيامت كى واقع شود كه ما علم بوقت حدوث آن داريم و اين سؤال امتحانى بود زيرا كه ميدانستد كه جز خدا هيچ كس به آن عالم نيست آيه آمد كه .
يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ
ميپرسند تو را از قيامت كه وقوع آن در يك ساعت باشد بىظهور علامات آن قبل از وقوع آن
أَيَّانَ مُرْساها
كى باشد اثبات و ايقاع آن يعنى از تو سؤال ميكنند كه آمدن قيامت در چه وقت خواهد بود
قُلْ
بگو بايشان كه
إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي
جز اين نيست كه دانستن ظهور قيامت نزد پروردگار من است كه هيچ ملك مقرب و نبى مرسل را بدان اطلاع نداده
لا يُجَلِّيها
آشكار نكند امر قيامت را
لِوَقْتِها
در آنوقت
إِلَّا هُوَ
مگر او يعنى خفاى او مستمر است بر غير او تا بوقت وقوع آن و حكمت در خفا آنست كه تا بندگان هميشه از وقوع آن خائف و ترسان باشند چه اگر علم بوقوع آن داشته باشند در اول حال مرتكب معصيت شدندى به جهت اعتماد بر بعد زمان و وقوع آن و در آخر ملجا شدندى بتوبه بجهة قران و اين دو منافى تكليف است
ثَقُلَتْ
گران و عظيم است قيامت از حيثيت شدايد و اهوال محاسبه و مجازات آن
فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
در آسمانها و زمينها يعنى بر اهل آن از ملئكه جن و انس
لا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً
نيامد بشما قيامت مگر ناگاهان از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مرويست كه قيامت ناگاهان حادث گردد در وقتى كه مردمان همه مشغول كار خود باشند بعضى مشغول آب دادن و بعضى بسودا و معامله و بعضى به ترازو برداشتن و فروگذاشتن و بعضى باصلاح متاع و اثاث خانه و امثال آن
يَسْئَلُونَكَ
ميپرسند تو را از وقت وقوع و حدوث آن بر وجهى كه
كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْها
گوئيا دوست مىدارى از پرسيدن آن و عالمى و دانائى بوقت آمدن آن و بحقيقت آن و حال آنكه كراهت از آن سؤال جهت آنكه از علم غيب است كه حق تعالى به هيچ كس تعليم نداده و غير خود را بدان مطلع نساخته
قُلْ
بگو ديگر باره از روى تأكيد و مبالغه
إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ اللَّهِ
جز اين نيست كه علم قيامت نزديك خدايست و آن را به خود مخصوص ساخته و هيچ ملك مقرب و پيغمبر مرسل را بدان اطلاع نداده