مردى آمد كه او روز احزاب از پيش رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمد برادر خود را ديد كه نان مىخورد و بريان و نبيذ در پيش خود نهاده ، ويرا گفت : تو اينجا بنشاط مشغولى و پيغمبر خدا در ميان تير و نيزه و شمشير است ؟ ! گفت : اى ابله بيا تو نيز بنشين و بنشاط مشغول شو كه محمّد هرگز باز نيايد و ازين لشكر هرگز خلاص نيابد ، او گفت : دروغ ميگوئى بيامد تا رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را خبر كند جبرئيل آمده بود و اين آيت آورده
[ أَشِحَّةً عَلَيْكُمْ ]
بخيلانند بر شما بنصرت كردن و يارى دادن و مال و جان در راه خداى صرف كردن
[ فَإِذا جاءَ الْخَوْفُ ]
پس چون خوف آيد و ترس كارزار تو بينى ايشان را كه در تو مىنگرند و چشمهاى ايشان ميگردد از ترس و بد دلى چون گر ديدن چشم كسى كه بيهوش شود از ترس مرگ و سكرات او ، پس چون كارزار و ترس او « 1 » بشود با شما زبانآورى و دراز زبانى كنند و به زبان تيز با شما سخن گويند و در وقت قسمت غنيمت گويند : ما با شما بوديم در كارزار ؛ نصيب ما تمام بدهيد و بخيلان باشند بر مال و غنيمت
[ أُولئِكَ لَمْ يُؤْمِنُوا ]
ايشان ايمان نياوردهاند پس خداى تعالى عملهاى ايشان را باطل گرداند يعنى قبول نكند و اين بر خداى آسان است .
[ يَحْسَبُونَ الْأَحْزابَ لَمْ يَذْهَبُوا ]
مىپندارند منافقان كه اين لشكر كه بر حرب رسول جمع شدند نرفتهاند و اين آنگاه بود كه ايشان رفته بودند و گريخته ؛ و منافقان ندانستند و اگر اين لشكر بحرب بيايند بار ديگر اين منافقان تمنّا كنند و آرزو خواهند و دوست دارند كه كاشكى در باديه بودندى با اعراب و از حال شما خبر مىپرسيدندى تا چگونه است و بكجا رسيده است ، و اگر در ميان شما بودندى كارزار نكردندى مگر اندكى .
[ سوره الأحزاب ( 33 ) : آيات 21 تا 24 ]
لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الْآخِرَ وَ ذَكَرَ اللَّهَ كَثِيراً ( 21 ) وَ لَمَّا رَأَ الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزابَ قالُوا هذا ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ صَدَقَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ ما زادَهُمْ إِلاَّ إِيماناً وَ تَسْلِيماً ( 22 ) مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلاً ( 23 ) لِيَجْزِيَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ إِنْ شاءَ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً ( 24 )
هامش
( 1 ) - ضمير بكارزار بر ميگردد ؛ ابو الفتوح ( ره ) گفته : «[ فَإِذا جاءَ الْخَوْفُ ]چون وقت كارزار آيد ، و [ خوف ] از نامهاى كارزار يكى است[ فَإِذا ذَهَبَ الْخَوْفُ ]چون كارزار بشود » .