آنچه به تو وحى كرديم اى محمّد از كتاب قرآن حقّ است و بر است دارندهء آنچه از پيش وى بوده است از كتابهاى پيغمبران و خداى تعالى ببندگان خود آگاه و بيناست پس آنگه كه وحى كرديم قرآن را به تو آن كتاب قرآن را بميراث داديم بآنانكه ايشان را برگزيديم از بندگان خود ، گفت : ما داديم ، كرامت ايشان را بلفظ
[ أَوْرَثْنَا ]
و نگفت : [ ورثوا الكتاب ] چنان كه در حقّ قوم موسى عليه السّلام گفت ، مجاهد گفت :
معنى آنست كه از أمّت « 1 » اوائل باز گرفتيم و بشما داديم .
تا اين جماعت كه كتاب بايشان داد كدام قوماند
اكثر مفسّران گفتند : مراد جملهء امّتاند و از ائمّهء معصومين صلوات اللّه عليهم أجمعين روايت است كه : مراد فرزندان على عليه السّلاماند آنان كه امامند و آنان كه امام نهاند « 2 » در خبر است كه جماعتى از اهل عراق پيش امام زين العابدين عليه السّلام آمدند و گفتند : ما را خبر ده از اين آيت
[ ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا ]
اين جملهء امّتاند يا نه ؟ - گفت : نه ؛ اگر چنين بودى جملهء امّت اهل بهشت بودندى ، آيت در حقّ ماست كه اهل البيتيم سه بار باز گفت ، يكى پرسيد : پس « ظالم از شما » كيست يا بن رسول اللّه ؟ - گفت : آنكه حسنات و سيّئاتش راست بود و او ببهشت بود ، گفت : « مقتصد كه باشد ؟ - گفت : آنكه در خانه بنشيند و خداى را پرستد تا مرگ بوى رسد ، و « سابق » آنست كه بتيغ بيرون آيد و با سبيل خداى دعوت كند .
و از صادق عليه السّلام روايتست كه آيت در اولاد على عليه السّلام آمد « سابق » ائمّهاند ، و « مقتصد » آنان كه فروترند ، و « ظالم » آنان كه گناهكارانند . امام رضا عليه السّلام را در مجلس مأمون در مرو ازين آيت پرسيدند كه : عامّ است يا خاصّ ؟ - گفت : خاصّ است در
هامش
( 1 ) در بعضى نسخ : « امتان » .
( 2 ) در يك نسخه « و آنان كه امامزادهاند » .