سورة الفرقان
مكيّة و هى سبع و سبعون آية
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
[ سوره الفرقان ( 25 ) : آيات 1 تا 3 ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً ( 1 ) الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ خَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيراً ( 2 ) وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً لا يَخْلُقُونَ شَيْئاً وَ هُمْ يُخْلَقُونَ وَ لا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَ لا نَفْعاً وَ لا يَمْلِكُونَ مَوْتاً وَ لا حَياةً وَ لا نُشُوراً ( 3 )
اين سوره مكّى است و هفتاد و هفت آيت است « 1 » .
از ابو أمامه از أبىّ كعب روايت است كه رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : هر كه سورة الفرقان بخواند خداى تعالى او را روز قيامت در زمرهء مؤمنان حشر كند كه ايمان دارند ببعث و نشور ، و او را بىحساب ببهشت فرستد .
[ تَبارَكَ ]
بزرگست و بزرگوار آن خداى كه فرقان را فرو فرستاد بر بندهء خويش ؛ عبد اللّه عبّاس گفت : معنى آنست كه بركت آورد آن خداى كه فرقان را فرو فرستاد « 2 » ديگران
هامش
( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « و هشتصد و نود و دو كلمت است ، و سه هزار و هفتصد و سى و سه حرف است » .
( 2 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) چنين است : « قوله عزّ و جلّ :[ تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ ]؛ تبارك تفاعل من البركة . عبد اللّه عبّاس گفت : معنى آنست كه بركت آورد خداى تعالى ، حسن گفت : معنى آنست كه بركت همه از نزديك او باشد ، ضحّاك گفت : تعظّم و تمجّد ؛ بزرگوار و مجيد است خداى تعالى ، و محققان گفتند : معنى تبارك اى ثبت فيما لم يزل و لا يزال حاصلا على صفات الكمال ؛ خداى جلّ جلاله در لم يزل حاصل بود بر صفات كمال از قادرى و حيّى و عالمى و موجودى آنكه بخلاف همهء موجودات و معلوماتست ، و در لايزال حاصل است بر صفت مريدى و كارهى و مدركى ؛ چو اين صفات خداى تعالى را متجدّد است بتجدّد معنى و شرط ، و اصل كلمه ثبوت باشد من بروك البعير و بروك الطّير على الماء .[ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ ]؛ آن خداى كه فرو فرستاد قرآن را بر بندهء خود محمّد ، و قرآن را براى آن [ فرقان ] خواند كه فرق كننده است ميان حق و باطل ، و اين اسم مصدر است در جاى اسم فاعل بر طريق مبالغه من باب قولهم : رجل عدل و صوم و فطر ، مراد بعبد رسول ماست محمّد عليه السّلام » .