يا از خانهء دوستان و رفيقان خود بر شما حرجى نيست اگر بخوريد از خانههاى اينان جمله يا پراكنده ؛ عبد اللّه عبّاس گفت كه : پيش از نزول آيت توانگران با درويشان طعام نخوردندى ضحّاك گفت : پيش از نزول آيت مردم تنها طعام نخوردندى . گفتند « 1 » : آيت در حيّى آمد از بنى كنانه كه ايشان را بنى ليث بن عمرو گفتندى و تحرّج كردندى از آنكه تنها طعام خورند بسيار بودى كه مرد بنشستى و طعام ساخته و پرداخته در پيش وى نهاده و او گرسنه ؛ طعام نخوردى از بامداد تا شبانگاه تا كسى بدست آمدى كه با او طعام خوردى ، و اگر شب درآمدى و كسى نبودى از آن پس او طعام خوردى ؛ خداى تعالى اين آيت فرستاد و آن حرج برداشت و گفت : بر شما حرجى نيست از آنكه طعام بجمع خوريد يا تنها خوريد
[ فَإِذا دَخَلْتُمْ ]
چون درشويد در خانهها و سراها بر خود سلام كنيد يعنى بر اهل آن سرا ، و ايشان را نفس او خواند از آنجا كه بر دين و ملّت اويند لقوله صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : المؤمنون كنفس واحدة . و گفتند كه : سلام كنيد بر ايشان تا جواب
هامش
( 1 ) - سيوطى در الدر المنثور آورده : « و أخرج عبد بن حميد و ابن جرير و ابن - أبى حاتم عن قتادة قال : كان هذا الحىّ من بنى كنانة بن خزيمة يرى أحدهم أنّ عليه مخزاة أن يأكل وحده فى الجاهليّة حتّى ان كان الرّجل يسوق الذود الحفل و هو جائع حتّى يجد من يؤاكله و يشاربه فأنزل اللّه : ليس عليكم جناج ان تأكلوا جميعا او أشتاتا ، و أخرج ابن - جرير و ابن المنذر عن عكرمة و أبى صالح قالا : كانت الانصار اذا نزل بهم الضّيف لا يأكلون معه حتّى يأكل معهم الضّيف فنزلت رخصة لهم » .