لعنت كند از بالاى عرش و فريشتگان آمين كنند ؛ يكى آنكه زن نكند و كنيزك نخرد تا او را فرزند نباشد ، و مردى كه خود را بزنان مانند كند و خداى تعالى او را مرد آفريده باشد ، و زنى كه خود را بمردان مانند كند و خداى تعالى او را زن آفريده باشد ، و آنكه درويشان را معطّل فرو گذارد و حقّ ايشان را بايشان ندهد . خالد گفت : معنى [ معطّل ] در حديث آن باشد كه درويش را بخواند ؛ گويد : بيا تا ترا چيزى دهم ؛ چون بيايد گويد : چيزى نيست ؛ بر سبيل استهزا ، يا بنابينا افسوس و سخريّه كند و گويد كه : از راه باز شو كه چهار پاى آمد ؛ و چنان نباشد ، يا كسى پيش او آيد و گويد : سراى فلان كجاست ؟ - او جواب دهد : فلان جاى ؛ و نشان كج دهد .
عكّاف بن وداعة الهلالى « 1 » گفت : بنزديك رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شدم مرا گفت : زن دارى ؟ - گفتم : نه ، گفت : كنيزك دارى ؟ - گفتم : نه ، گفت : تو تندرستى و توانگر ؟ - گفتم : آرى الحمد للّه ، گفت : فانّك اذا من إخوان الشّياطين ؛ تو از برادران ديوانى ، يا از رهبانان
هامش
( 1 ) ابن الاثير در أسد الغابه گفته : « عكّاف بن وداعة الهلالىّ ؛ أخبرنا منصور بن أبى الحسن بن أبى عبد اللّه الفقيه باسناده عن أحمد بن علىّ بن المثنّى قال : حدّثنا أبو طالب عبد الجبّار بن عاصم حدّثنا بقية بن الوليد عن معاوية بن يحيى عن سليمان بن موسى عن مكحول عن غضيف بن الحارث عن عطيّة بن بشر المازنى قال : جاء عكّاف بن وداعة الهلالىّ الى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم فقال له رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم : يا عكّاف أ لك زوجة ؟ - قال : لا ، قال : و لا جارية ؟ - قال : لا ، و أنت صحيح موسر ؟ - قال : نعم ؛ و الحمد للّه ، قال : فأنت إذا من إخوان الشياطين ، امّا أن تكون من رهبان النّصارى فأنت منهم ، و امّا أن تكون منّا فاصنع كما نصنع و انّ من سنّتنا النّكاح ، شراركم عزّابكم و أراذل موتاكم عزّابكم ، ويحك يا عكّاف تزوّج قال : فقال عكّاف : يا رسول اللّه لا أتزوّج حتّى تزوّجنى من شئت ، قال : فقال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : فقد زوّجتك على اسم اللّه و البركة كريمة بنت كلثوم الحميرىّ ؛ أخرجه الثلاثة » .
در منتهى الارب گفته : « عكّاف بن وداعه كشدّاد صحابى است » و نيز در آن كتاب گفته : « وداعة كسحابة تن آسانى و فراخى زندگانى و وداعة بن أبى وداعة سهمى صحابى است » پس معلوم شد كه « وداعه » بتخفيف دال از اعلام است :
پوشيده نماناد كه در حديث مذكور در متن زيادتيهائى است كه در حديث اسد الغابه ذكر نشده است طالب آن بسند و متن عربيش بمظانّ ذكر و نقل آن از كتب حديث رجوع كند .