و أنزلنا اليك الذكر لتبيّن للنّاس ؛ و فايدهء سؤال از ايشان آنست « 1 » كه اگرچه در قول ايشان يعنى جهودان و ترسايان حجّتى نيست كه چون مخبران بصفت تواتر باشند عند خبر ايشان علم ضرورى حاصل شود ؛ چه مستند بود بادراك و مشاهده .
و ديگر آنكه ايشان خصماند و اعتراف ايشان حجّت باشد .
[ وَ ما جَعَلْناهُمْ جَسَداً ]
ما اين پيغمبران را تنى نيافريديم كه او طعام نخورد چون ايشان را آدمى آفريديم چون ديگر آدميان هر آينه ايشان را گزير نباشد از آنچه آدميان را گزير نباشد از آن از طعام و شراب ، و ايشان جاويد نبودند و نماندند چه هيچ آدمى جاويد نماند ؛ و مانند اينست اين آيت : و ما جعلنا لبشر من قبلك الخلد أ فان متّ فهم الخالدون ؟ !
[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيات 9 تا 14 ]
ثُمَّ صَدَقْناهُمُ الْوَعْدَ فَأَنْجَيْناهُمْ وَ مَنْ نَشاءُ وَ أَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِينَ ( 9 ) لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ كِتاباً فِيهِ ذِكْرُكُمْ أَ فَلا تَعْقِلُونَ ( 10 ) وَ كَمْ قَصَمْنا مِنْ قَرْيَةٍ كانَتْ ظالِمَةً وَ أَنْشَأْنا بَعْدَها قَوْماً آخَرِينَ ( 11 ) فَلَمَّا أَحَسُّوا بَأْسَنا إِذا هُمْ مِنْها يَرْكُضُونَ ( 12 ) لا تَرْكُضُوا وَ ارْجِعُوا إِلى ما أُتْرِفْتُمْ فِيهِ وَ مَساكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْئَلُونَ ( 13 )
قالُوا يا وَيْلَنا إِنَّا كُنَّا ظالِمِينَ ( 14 )
پس ما آن وعده كه ايشان را داديم از وعدهء ظفر و نجات از دشمن و اهلاك كافران آن وعده را راست گردانيديم و در آن وعده با ايشان راست گفتيم پس ايشان را برهانيديم و آنان را كه ما خواستيم رهانيدن از ايشان ، و مسرفان و متعدّيان را هلاك گردانيديم .
[ لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ ]
بشما فرستاديم كتابى كه در آن كتاب ذكر شماست و شرف
هامش
( 1 ) - نصّ عبارت ابو الفتوح ( ره ) در اينجا اين است : « و در فايدهء سؤال از ايشان كه كافرانند و در قول ايشان حجّتى نباشد خلاف كردند جبّائى گفت : براى آنكه چون اين مخبران بصفت تواتر باشند عند خبر ايشان علم ضرورى حاصل شود چون مسند بود با ادراك و مشاهده ، و بعضى دگر گفتند : چون ايشان بمنزلت خصم بودند سخن ايشان بر ايشان حجّت باشد . و بعضى دگر گفتند : چون ايشان بصفت تواتر باشند بقول ايشان علم حاصل آيد و اگرچه ضرورى نبود ، و بعضى دگر گفتند : مراد مؤمنان اهل كتابند كه گواهى ايشان بموقع قبول باشد » .