و ياد كنيد آنكه اعلام كرد شما را و آگاهى داد خداى شما و گفت : اگر نعمت مرا شكر كنيد من نعمت بر شما زيادت كنم و گفتهاند « 1 » : الشكر قيد النّعمة و صيد لها ؛ شكر قيد نعمت است و صيد نعمت است ؛ نعمت حاصل « 2 » را قيد است كه رها نكند كه برود ، و نعمت آجل را صيد است كه بگيرد و نگه دارد « 3 » .
و از امير المؤمنين على عليه السلام روايت است كه : اذا وصلت اليكم اطراف النّعم فلا تنفّروا أقصاها بقلّة الشكر لها ؛ گفت : چون اوايل نعمت بشما رسد اواخر آن را بمرمايند « 4 » به آنكه اندك شكر كنيد
[ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ ]
و اگر كافر شويد و شكر نعمت را بكفران بدل كنيد مستحقّ و مستوجب عذاب شويد و عذاب من سخت است . آنگه حكايت كرد از آنكه موسى عليه السلام با كافر نعمتان گفت : اگر شما همه كافر شويد و هر كه در
هامش
( 1 ) - در تفسير چاپى ابو الفتوح ( ره ) چنين است ( ج 3 چاپ اول ؛ ص 207 ) : « و گفتهاند :
الشكر قيد النّعمة و صيد لها ؛ شكر نعمت حاصل قيد است و بند است رها كنيد آن را تا برود و ناآمده را صيد است بگيرد و بدام آرد » و گويا جزء اول عبارت تصحيف شده و صحيح آن اين است : « شكر نعمت حاصل را قيد است و بند است رها نكند آن را تا برود » .
( 2 ) - در تمام نسخ اين تفسير : « عاجل » و بوسيلهء تفسير ابو الفتوح و منهج الصادقين تصحيح شد .
( 3 ) - در منهج الصادقين گفته : « و در حديث آمده كه ؛ الشكر قيد النعمة و صيد لها » در صورتى كه از عبارت ابو الفتوح و ابو المحاسن ( رحمهما اللّه ) صريحا برميآيد كه از گفتار بزرگان مشايخ و اهل ادب است نه از فرمايشات حضرات معصومين عليهم السلام تا حديث باشد .
( 4 ) - باء در اوّل كلمه براى زيادت است كه قدما ميآوردند يعنى مرمايند .