پوشيده نماند و زود باشد كه بدانند كه كافران تا عاقبت سراى نيكو كه بهشت است كه را خواهد بود
[ وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا ]
ميگويند آنان كه كافرانند كه : تو اى محمّد پيغمبرى مرسل نيستى بگوى و جواب ده ايشان را كه : من پيغمبر خداىام و خداى تعالى ميان من و شما گواه بس است و آنكس كه علم كتاب نزديك وى است .
بعضى از مفسّران گفتند كه : اين عبد اللّه سلام است و بيشتر مفسّران از قدما و محدثان و اهل علم از مخالفان و موافقان « 1 » برآنند كه امير المؤمنين علىّ بن أبى - طالب عليه السلام است .
و از محمّد باقر عليه السلام همين روايت است راوى خبر « 2 » گويد كه : با ابو جعفر در مسجد نشسته بودم و عبد اللّه سلام در گوشهء نشسته بود گفتم ابو جعفر را كه : مردمان ميگويند
[ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ ]
اينست ، گفت : نه ؛ ذاك علىّ بن أبى طالب .
هامش
( 1 ) - عبارت ابو الفتوح ( ره ) اين است : « و بعضى مفسّران گفتند : عبد اللّه سلام است و بيشتر مفسّران از قدما و محدثان و اهل اخبار و اسناد و روايات از موافقان و مخالفان » .
( 2 ) - مراد از راوى خبر عبد اللّه بن عطاء است ؛ ابو الفتوح ( ره ) گفته : « و عبد اللّه عطاء گفت كه از امام محمّد باقر پرسيدم ( الحديث ) » .
مولى فتح اللّه ( ره ) در منهج الصادقين گفته : « و من عنده امّ الكتاب و ديگر كسى كه نزديك اوست علم كتاب يعنى لوح محفوظ كه نزد جبرئيل است كه وحى از لوح فرا ميگيرد يا علم قرآن و آن نزد مؤمنانست و يا علم تورية كه نزد ابن سلام است و اصحاب او و در زاد المسير گفته كه من عنده ام الكتاب على بن أبي طالب ( ع ) است و خلف از عطيّهء عوفى و او از ابو سعيد خدرى روايت كرده كه او گفت من از حضرت رسالت پرسيدم كه يا رسول اللّه مرا خبر ده از آنچه خداى تعالى در محكم كتاب خود فرموده كه قل كفى باللّه شهيدا بينى و بينكم و من عنده ام الكتاب فرمود كه ذاك اخى علىّ بن أبي طالب ( ع ) يعنى مراد حق تعالى از من عنده ام الكتاب علىّ بن أبي طالب است و ابو معاويه كه يكى از فضلاء اهل سنّت است روايت كرده است از اعمش و او از ابى الصّلاح كه او گفت مراد از من عنده علم الكتاب علىّ بن أبي طالب است زيرا كه او عالم بود بعلم تفسير و تأويل و ناسخ و منسوخ و حلال و حرام و ثعلبى نيز كه يكى از رؤساى اهل سنّت است در تفسير كبير خود آورده كه عبد اللّه بن سلام از پيغمبر سؤال كرد كه يا رسول اللّه مرا خبر ده از تفسير من عنده ام الكتاب فرمود انّما ذلك علىّ بن أبي طالب ( ع ) و از اين أحاديث صحيحه واضح گشت كه اينكه بعضى گفتهاند كه مراد از آيه عبد اللّه بن سلام است سخيفست ضعيف و كلامى است سخيف و خبر محدث حنبلى كه در بعضى از تصانيف او مذكور است موافق روايت ثعلبى است و بيشتر مفسّران از قدماء و محدثان و اهل علم از مخالفان بر اين قولند كه مراد حضرت امير المؤمنين ( ع ) است » .