[ سوره الإسراء ( 17 ) : آيات 81 تا 82 ]
وَ قُلْ جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ إِنَّ الْباطِلَ كانَ زَهُوقاً ( 81 ) وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ لا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلاَّ خَساراً ( 82 )
بگوى اى محمّد كه : حق آمد و باطل نيست شد يعنى قرآن آمد و شيطان رفت ، اسلام آمد و شرك نيست شد ، و گفتند : [ حقّ ] دين خداست و [ باطل ] أصنام و أوثان ، و باطل هميشه نيست و فانى بوده است ؛ عبد اللّه مسعود و عبد اللّه عبّاس گفتند : چون رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مكّه بگشاد پيرامن كعبه سيصد و شصت بت نهاده بودند هر قومى روى بصنم خود آوردندى و رسول بدان بتان ميگرديد چوبكى در دست ؛ بر سر آن چوب پارهء آهن در چشم و روى آن بتان ميزد و ميخواند كه :
قُلْ جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ إِنَّ الْباطِلَ كانَ زَهُوقاً ؛
بهر بت كه بگذشتى آن بت به روى در آمدى ؛ مشركان ميديدند و با يكديگر ميگفتند بسرّ ؛ سخت ساحر است اين محمّد .
[ وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ]
« 1 » و ميفرستيم ما از قرآن آنچه او شفاست و رحمت مؤمنان را ؛ قرآن شفاست براى آنكه چون بر دست آنكس كه ظاهر شد دليل نبوّت
هامش
( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : «[ وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ ]آنگه خداى تعالى گفت : ما فرو فرستيم از قرآن آنچه او شفاعت و رحمت مؤمنان را ؛ و وجه تشبيه قرآن بشفا سه معنى دارد :
يكى - آنكه بر دست آنكس كه ظاهر شد دليل نبوّت و صدق او كرد تا مردم از حيرت و ضلالت به او هدايت يافتند و خلاص چون بيمارى كه از علّت شفا يابد .
وجه دوم - آنكه در او بيان است و ادلّهء واضحه كه صاحب شكّ و شبهت چون در او نظر كند بعلم رسد و علم شكّ او زايل كند و چون قديم تعالى شكّ و نفاق را ببيمارى تشبيه كرد فى قوله : فى قلوبهم مرض اى شكّ و نفاق ؛ علوم و ادلّه را وصف كردن بشفا أحسن الوصف و أوقع التشبيه است .
وجه سوم - آنكه ممتنع نبود كه مردم به او تبرّك كنند و استشفا جويند به او طلب شفا كنند چه اخبار وارد است به اين و از جملهء نامهاى فاتحه يكى « سورة الشفا » ست و صادق عليه السلام گفت : ( تا آخر روايت متن ) و رسول عليه السلام گفت ( تا آخر روايت ) » .