مختلف جستن گيرد و أمواج دريا متلاطم گردد و شما از غرقه شدن بر جان خود ايمن نباشيد معبودانى را كه ميخوانيد بدون خداى از شما گم شوند و از ياد شما و خاطر شما بروند كس را نخوانيد در آن حال مگر خداى را جلّ جلاله ، پس آنگه كه بفضل و رحمت خود شما را نجات دهد و ببيابان و خشكى رساند شما از خواندن وى اعراض كنيد و روى بگردانيد و در نعمت وى كافر شويد ، و آدمى هميشه كافر نعمت بوده است .
[ أَ فَأَمِنْتُمْ ]
اى « 1 » ايمن شدهايد از آنكه باز گرداند بشما جانب زمين را در وقتى كه شما بر آن باشيد و به زمين فرو برد شما را چنان كه قارون را فرو برد ، يا فرو فرستد بر شما بادى سخت كه سنگ ريزه آورد يعنى باد را مسلّط گرداند بر شما تا سنگ را بردارد و شما را سنگسار كند يعنى چون از دريا نجات يافتيد و ببيابان و خشگى رسيديد بار ديگر با سر معصيت و شرك شديد چه ايمن شديد از آنكه شما را عذاب كند بخسف كه بزمينتان فرو برد ، يا بباد و سنگتان هلاك گرداند .
[ ثُمَّ لا تَجِدُوا ]
پس آنگه نيابيد كسى را كه و كيل شما باشد ؛ از براى شما سخن گويد و شما را از آن عذاب برهاند و نگاهدارد . « 2 »
[ أَنْ يُعِيدَكُمْ ]
يا بار ديگر شما را با دريا برد و بادى سخت را بر شما فرستد بادى كه به سختى درختان را بشكند پس شما را غرقه گرداند بسبب كفران شما آن نعمت را كه از دريا خلاص يافتيد پس آنگه نيابيد براى خود كسى را كه تابع شما باشد تا شما را بر ما نصرت كند و انتقام شما را از ما باز خواهد « 3 » .
[ سوره الإسراء ( 17 ) : آيات 70 تا 72 ]
وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلاً ( 70 ) يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ فَمَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ فَأُولئِكَ يَقْرَؤُنَ كِتابَهُمْ وَ لا يُظْلَمُونَ فَتِيلاً ( 71 ) وَ مَنْ كانَ فِي هذِهِ أَعْمى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمى وَ أَضَلُّ سَبِيلاً ( 72 )
هامش
( 1 ) - در نسخ نو نويس : « آيا » .
( 2 ) - اشاره بهر دو قول است كه در معنى [ تبيع ] گفتهاند ؛ ابو الفتوح ( ره ) گفته : « [ تبيع ] فعيل بمعنى فاعل باشد ؛ در معنى او دو قول گفتند يكى لشكر كه تابع رايت باشد ، و يكى ثائر كينه خواه كه بتبع كينه كند » .
( 3 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : « قرّاء در اين آيت خلاف كردند أبو عمر و ابن كثير خواندند [ نعيدكم ] و [ نغرقكم ] و . [ نخسف بكم ] و [ نرسل عليكم ] جمله بنون إخبارا من اللّه تعالى عن نفسه لقوله : [ علينا ] ، و باقى قرّاء بياء خواندند إخبارا عن الغائب حملا على قوله - [ إلا إياه ] مگر أبو جعفر كه او خواند [ فتغرقكم ] بالتّاء ردّا الى الرّيح » .