وصيله و حام « 1 » و مراد به [ أولاد ] آن فرزنداناند كه از زنا و حرام حاصل آيند و مادران بكشند ايشان را ، و گفتند : مشاركت در اولاد آنست كه ايشان فرزندان را عبد - الحرث و عبد الشّمس نام نهادندى
[ وَ عِدْهُمْ ]
و وعده ده ايشان را وعدهاى باطل از طول امل و درازى اجل و شفاعت بتان . آنگه گفت :
[ وَ ما يَعِدُهُمُ ]
وعده ندهد ايشان را شيطان مگر غرور و فريب ،
[ إِنَّ عِبادِي ]
بدرستيكه بندگان من ترا بر ايشان راهى نبود و تسلّطى نباشد ، و اين بر سبيل مذلّت و خوارى شيطان گفت تا بنمايد كه بندگان مخلص او دعوت شيطان را إجابت نكنند و او را مطيع و منقاد نباشند و بسنده است خداى و بس است و كيل بندگان خود كه كار خود با وى گذارند و بر وى توكّل كنند تا ايشان را از بدى شيطان نگاهدارد .
[ سوره الإسراء ( 17 ) : آيات 66 تا 69 ]
رَبُّكُمُ الَّذِي يُزْجِي لَكُمُ الْفُلْكَ فِي الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ كانَ بِكُمْ رَحِيماً ( 66 ) وَ إِذا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلاَّ إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَ كانَ الْإِنْسانُ كَفُوراً ( 67 ) أَ فَأَمِنْتُمْ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمْ جانِبَ الْبَرِّ أَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ وَكِيلاً ( 68 ) أَمْ أَمِنْتُمْ أَنْ يُعِيدَكُمْ فِيهِ تارَةً أُخْرى فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قاصِفاً مِنَ الرِّيحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِما كَفَرْتُمْ ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ عَلَيْنا بِهِ تَبِيعاً ( 69 )
خداى شما آنست كه براى شما كشتى را در دريا ميراند تا شما طلب كنيد از فضل او و از نعمت او بتجارت و بازرگانى ، و اگر نه تسخير او بودى آبى كه يك جو سنگ و آهن بر سر بندارد اگر صد هزار من در كشتى نهى فرو نرود چنين نبودى ؛ اين همه از رحمت اوست بر خلقان ، و او هميشه بر شما مشفق و مهربان بوده است .
آنگه أحوال دريا و شدّت آن ايشان را ياد كرد و گفت : چون در دريا بيچارگئى و رنجى بشما رسد از خوف غرقه شدن از خاطر شما و وهم شما گم گردد آنكس كه وى را مىپرستيد و بفرياد شما نرسد مگر خداى يعنى چون دريا مضطرب شود و بادهاى
هامش
( 1 ) - اشاره به آنست كه خداى تعالى در سورهء مباركهء مائده فرموده ( آيهء 103 ) :« ما جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحِيرَةٍ وَ لا سائِبَةٍ وَ لا وَصِيلَةٍ وَ لا حامٍ وَ لكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ ».