نزديك خداى تو و گناهى زشت . ابن عبّاس گفت : اين هژده آيت در ألواح موسى بود ابتدايش نهى از شرك و آن آنست كه در اوّل گفت كه : و لا تجعل مع اللّه إلها آخر ؛ و انتهايش نهى از شرك ؛ براى آنكه توحيد سر جملهء حكمتهاست و آن اين است كه ميگويد :
[ وَ لا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ ]
با خداى جهان خدائى ديگر مگير از بتان كه آنگه ترا در دوزخ اندازند ملامت كرده و خوار كرده ، و دور گردانيده باشى از رحمت . آنگه خطاب كرد با كافران كه گفتند : فريشتگان دختران خدايند و گفت : اى « 1 » خداى برگزيد شما را بپسران ؛ و از فريشتگان دختران براى خود گرفت ؟ ! بهترين براى شما اختيار كرد و بدترين خود برگرفت ؟ ! يعنى هيچ كس اين كند كه شما بخداى حوالت ميكنيد ؟ !
[ إِنَّكُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِيماً ]
بحقيقت كه شما گفتارى بزرگ ميگوئيد ، بر خداى روا ميداريد آنچه بر خود روا نميداريد ، و خود را بر خداى تفضيل مىنهيد كه پسران به خود حوالت ميكنيد و دختران بخداى .
[ سوره الإسراء ( 17 ) : آيات 41 تا 44 ]
وَ لَقَدْ صَرَّفْنا فِي هذَا الْقُرْآنِ لِيَذَّكَّرُوا وَ ما يَزِيدُهُمْ إِلاَّ نُفُوراً ( 41 ) قُلْ لَوْ كانَ مَعَهُ آلِهَةٌ كَما يَقُولُونَ إِذاً لابْتَغَوْا إِلى ذِي الْعَرْشِ سَبِيلاً ( 42 ) سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوًّا كَبِيراً ( 43 ) تُسَبِّحُ لَهُ السَّماواتُ السَّبْعُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلاَّ يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كانَ حَلِيماً غَفُوراً ( 44 )
بدرستى كه در اين قرآن دليلها را مكرّر كرديم و حجّتها را مفصّل گردانيديم
هامش
( 1 ) - يعنى آيا ؛ چنان كه اصطلاح صاحب اين تفسير است .