بدون من وكيلى مگيريد كه كار خود با وى گذاريد و بر وى اعتماد نمائيد آنگه نوح را مدح كرد و گفت : او بندهء بسيار شاكر « 1 » بود .
در خبرست كه چون نوح طعامى خواست خوردن گفتى : بسم اللّه ، و چون فارغ شدى گفتى : الحمد للّه ، و اين مطابق آن خبرست كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت كه : خداى تعالى از بندهء راضى شود كه چون طعام بخورد گويد : الحمد للّه ، و چون شربتى آب باز خورد گويد : الحمد للّه .
و از محمّد باقر و جعفر صادق عليه السلام روايتست « 2 » كه : نوح پيغمبر در بامداد
هامش
باعتبار اينكه روح محتاج بركوب براق نيست ؛ و همچنين [ و أوطاته مشارقك و مغاربك ] ، پس بايد حمل كرد قول او « و عرجت بروحه » را بر اينكه عروج بروح با جسد بوده ( تا آنكه گفته ) با اينكه گاهى اكتفا بذكر متّفق عليه حكما و متكلّمين مىشود از جهت بعض مصالح و در اين مقام ضررى ندارد و شايد كه از اين جهت در قرآن ذكر معراج تا مسجد اقصى شده و اللّه العالم » .
و عالم جليل سيف الدين بن محمد جعفر الاسترابادى المعروف بشريعتمدار ( ره ) در رسالهء آمليّه ضمن جواب از عبارت دعاء مذكور گفته : « خصوصا با ملاحظهء مصلحتى مثل مماشات با حكما و متكلّمين عصر آن امام كه انشاء اين دعا فرموده يا ملاحظه تأنيس اذهان چنانچه اوائل خداوند همان بردن از مسجد الحرام تا مسجد الاقصى را فرموده ( تا آخر كلام او ) » و نزديك باينهاست آنچه علامهء مجلسى ( ره ) در مجلد پانزدهم بحار در جزء اول در باب دعائم الاسلام ضمن بيانى نسبت بحديثى گفته : ( ج 1 ؛ ص 193 چاپ امين الضرب ؛ س 12 ) :
« و أمّا ذكر الولاية الّتى هى من العقائد الايمانيّة مع العبادات الفرعيّة مع تأخيرها عنها امّا للمماشاة مع العامّة ( تا آخر كلام او ) » .
غرض از نقل اين كلمات آنست كه اين بيان كه كمتر بگوشها خورده است بابى وسيع و مطلبى بسيار مهمّ است كه از مصاديق جليّهء اتّباع از سنّت انبياء عليهم السلام است كه فرمودهاند :
نحن معاشر الانبياء أمرنا ان نكلّم النّاس على قدر عقولهم ، امّا جواب از عبارت دعاء يعنى [ و عرجت بروحه الى سمائك ] بر فرض صحّت صدور آن به اين طريق از معصوم عليه السلام بطور بسيار مبسوط بنقل اقوال علما و بزرگان مذهب رضوان اللّه عليهم كه در پيرامون آن گفتهاند در كتاب « كشف الكربة فى شرح دعاء الندبه » كه از آثار نگارنده است ياد شده است بايد به آن جا مراجعه كرد وفّقنا اللّه لا تمامه و طبعه و نشره بحقّ حبيبه محمّد و عترته صلواته عليه و عليهم .
( 1 ) - در بعضى نسخ معتمده : « بسيار شكر » .
( 2 ) - اين روايت در تفسير ابو الفتوح ( ره ) نيست ليكن طبرسى ( ره ) در مجمع البيان گفته : « و روى عن أبى عبد اللّه و أبى جعفر عليهما السلام أنّ نوحا كان اذا أصبح او أمسى قال : اللّهمّ ( تا آخر ؛ آنگاه گفته : ) و هذا كان شكره » .