دوزخ بديد ، ابو جهل بوى بگذشت بيامد و در پهلوى وى بنشست و بر طريق استهزا گفت : بيار تا ترا بتازگى از خداى تو چه فايده بود ؟ - گفت : آرى دوش مرا ببيت المقدس بردند گفت : بيك شب ببيت المقدس شدى و باز آمدى ؟ - گفت : بلى ، أبو جهل گفت :
اين كه با من بگفتى با قوم خود بگوى ، گفت : بگويم ، او آواز داد يا معشر بنى كعب بن لؤىّ ؛ همه جمع شدند و گفتند : چه ميگوئى اى محمّد « 1 » گفت : دوش مرا ببيت - المقدس بردند و باز آوردند ، ايشان بتعجّب و تكذيب يكى دست بر هم ميزد و يكى دست بر سر مىنهاد و يكى صفير ميكرد و هر يكى فعلى منكر ديگر ميكردند ، جماعتى مستضعفان كه مظهر ايمان بودند و مبطن نفاق ؛ برگشتند و مرتدّ شدند و گفتند : اين دروغ صريح است مشركان آن جماعت محقّقان اصحاب را گفتند : نمىبينيد كه محمّد چه ميگويد ؟ ! ميگويد كه : مرا بيك شب ببيت المقدس بردند و باز آوردند گفتند : كه راست ميگويد :
ما او را در بيش ازين و بديعتر ازين باور داريم ، گفتند : چگونه ؟ - گفتند : ما او را باخبار آسمان بوحى خداى عزّ و جلّ باور ميداريم ؛ برفتن بيت المقدس بيك شب و باز آمدن چرا باور نداريم ؟ ! در ميان آن جماعت كسانى بودند كه بيت المقدس ديده بودند و علامات راه آن شناخته گفتند : اگر راست ميگوئى نشانهاى آن راه بگوى ، رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : من ميگفتم و علامات مسجد نزديك آن بود كه بر من مشتبه شود خداى تعالى مثال آن را برابر من بداشت « 2 » تا من در او مينگريدم و ميگفتم ، گفتند : أمّا النّعت فقد أصاب ؛ صفت راست مىكند و نشان راست ميدهد ، و ايشان ميدانستند كه او آن راه پيشتر نرفته بود و ايشان را كاروانى بود بشام گفتند : خبر كاروان ما چه دارى ؟ - گفت : ايشان را بروحاء رها كردم اشترى گم كرده بودند بطلب اشتر ميگشتند و در رحل ايشان قدحى آب بود و من تشنه بودم برسيدم و از آن قدح آب باز خوردم و قدح تهى بجاى باز نهادم ؛ چون درآيند بپرسيد ، گفتند : اين آيتى ديگر است ، گفت : فلان و فلان بر شترى نشسته بودند
هامش
( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : « أبو جهل گفت : اينكه با من گفتى با اين قوم بگويى ؟ - گفت : بگويم آواز داد كه : يا معشر بنى كعب بن لؤىّ بيائيد بشنويد كه محمد چه ميگويد ؟ ! گفتند :
چه ميگويد ؟ - گفت : كه ميگويد : دوش مرا ببيت المقدس بردند » پس عبارت متن تلخيص آنست .
( 2 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « در پيش سراى عقيل » در اينجا .