نگاه دارد شما را در كارزار از زره و جوشن كه تير و تيغ و نيزه را دفع كند ، خداى تعالى اين بحسب عادت زندگانى خلق گفته است ؛ از خلقان بعضى صحرانشين باشند و در گرمسير ؛ ايشان را سايبانها بايد از خيمه و غير آن ، و بعضى ديگر در كوهستان باشند و در سردسير ؛ ايشان را خانهها بايد از گل و چوب و غارها و سنبها « 1 » بايد تا از آفت سرما سلامت يابند ، و بعضى هميشه در حرب و كارزار باشند ايشان را لباسى بايد كه تير و تيغ و غيره را دفع كند حقّ تعالى در دنيا با بندگان اين همه نعمت كرد همچنين تمام گرداند نعمت خود را بر شما تا بود كه شما نظر كنيد در نعمتها ؛ و بمنعم خود ايمان آريد و گردن نهيد فرمان او را
[ فَإِنْ تَوَلَّوْا ]
پس اگر برگردند از تو اى محمّد و از تو و از فرمان تو عدول كنند بر تو هيچ تاوان نيست ؛ تو رسولى بر تو رسانيدن هويداست پيغام و رسالت را . آنگه گفت : [ يعرفون ] ميشناسند و ميدانند نعمت خداى را كه ذكر آن كرده شد از آنجا كه اعتراف مىآرند كه اين همه از خداست و آنگه آن را انكار ميكنند از آنجا كه غير خداى را مىپرستند سدّى گفت : مراد به اين نعمت رسول خداست كه او را ميشناسند و به او ايمان نمىآرند و بيشترين ايشان كافرانند . مجاهد گفت : مراد اين نعمتهاست كه در اين سوره برشمرد ايشان انكار كردند و گفتند كه : اين خود مار است بعضى موروث و بعضى مكتسب .
[ سوره النحل ( 16 ) : آيات 84 تا 87 ]
وَ يَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً ثُمَّ لا يُؤْذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ ( 84 ) وَ إِذا رَأَى الَّذِينَ ظَلَمُوا الْعَذابَ فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ ( 85 ) وَ إِذا رَأَى الَّذِينَ أَشْرَكُوا شُرَكاءَهُمْ قالُوا رَبَّنا هؤُلاءِ شُرَكاؤُنَا الَّذِينَ كُنَّا نَدْعُوا مِنْ دُونِكَ فَأَلْقَوْا إِلَيْهِمُ الْقَوْلَ إِنَّكُمْ لَكاذِبُونَ ( 86 ) وَ أَلْقَوْا إِلَى اللَّهِ يَوْمَئِذٍ السَّلَمَ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ ( 87 )
هامش
( 1 ) - در برهان قاطع ضمن معانى « سنب » بضمّ اوّل و سكون نون و باى ابجد گفته :
« و خانهء زير زمينى را نيز گويند كه در كوه و صحرا جهت درويشان و خوابيدن گوسفندان كنند » .