[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 56 تا 57 ]
وَ يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ إِنَّهُمْ لَمِنْكُمْ وَ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَفْرَقُونَ ( 56 ) لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَأً أَوْ مَغاراتٍ أَوْ مُدَّخَلاً لَوَلَّوْا إِلَيْهِ وَ هُمْ يَجْمَحُونَ ( 57 )
آنگه حق تعالى گفت : ناپاكى و جرأت و دليرى ايشان بر خداى تعالى تا بحدّى است كه سوگند مىخورند بخداى كه ما از شمائيم و بر دين شمائيم و حق تعالى تكذيب ايشان كرد و گفت : دروغ مىگويند ايشان از شما نيستند و بر دين شما نيستند و ليكن ايشان قومىاند كه از شما مىترسند و اين از براى خوف مىگويند و اگر اين منافقان ملجأى يابند و پناهگاهى بينند يا غارى و شكافى اندر كوه كه در آنجا گريزند يا جائى كه در آنجا شوند و دوستانى كه ايشان را از شما حمايت كنند ايشان برگشتندى و روى بدان جايها نهادندى سر كشيده و بشتاب رفتندى چنان كه اسب سركش و جموح .
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 58 تا 59 ]
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْها رَضُوا وَ إِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْها إِذا هُمْ يَسْخَطُونَ ( 58 ) وَ لَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا ما آتاهُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ رَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ راغِبُونَ ( 59 )
ابن زيد گفت كه : قومى بودند از منافقان كه چون رسول صلّى اللّه عليه و آله صدقات قسمت كردى ايشان را توقّع بودى كه رسول صلّى اللّه عليه و آله چيزى بديشان دهد و رسول صلّى اللّه عليه و آله بايشان ندادى از آن سبب كه ايشان اهل آن نبودند و استحقاق آن نداشتند ايشان را سخت مىآمد بر رسول صلّى اللّه عليه و آله عيب مىكردند و طعن مىزدند و مىگفتند : محمّد آنچه مىدهد بهواى نفس مىدهد آن را كه مىخواهد خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت :
از اين منافقان كسانى هستند كه در قسمت صدقات بر تو عيب مىكنند و در آن بر تو طعن مىزنند اگر تو ايشان را از صدقات چيزى دهى راضى شوند و اگر ندهى خشم گيرند و نمىدانند كه استحقاق صدقات را شرايطى هست اوّل ايمان آنگه ظاهر سترى و آنگه درويشى ؛ ايشان كافراند و فاسق و توانگر ؛ مستحقّ صدقات نباشند ، و اگر كسى را قوت و كفاف يك ساله باشد زكات بوى نتوان دادن و اگر نباشد بتوان دادن و اگر كسى را