عجم الّا آنست كه ماههاى عرب بر مدار قمر باشد يعنى هلالى و ماههاى عجم بر مدار شمس بنزول شمس به اين دوازده برج ، گفت : ماهها دوازده است بنزديك خداى تعالى در كتاب او يعنى لوح محفوظ و گفتند كه : در كتابها كه بپيغمبران فرستاده است يا در قضا و حكمى كه كرده در آن روز كه آسمان و زمين آفريده است ، از اين ماهها چهار ماه حرام است يكى تنها و آن رجب است و سه پيوسته و آن ذو القعده است و ذو الحجّه و محرّم ، و عرب اين ماهها را حرمت داشتندى و تعظيم كردندى تا اگر مردى قاتل پدر و برادر را ديدى درين ماهها او را تعرّض نرسانيدى و چون اسلام آمد اين ماهها را حرمت و فضيلت بيفزود و خاصّه ماه رجب را كه حق تعالى او را ازين چهار ماه برگزيد از حسين بن على عليهما السلام روايت كردهاند كه : او گفت : هر كه يكروز از ماه رجب روزه دارد خداى تعالى او را صد هزار حسنه بنويسد ، و هر كه دو روز روزه دارد صد هزار گناه از ديوان او محو كنند ، و هر كه سه روز روزه دارد * صد هزار درجه رفع كنند او را ، و هر كه پنج روز روزه دارد * « 1 » هفت در دوزخ برو در بندند و هشت در بهشت برو بگشايند ، و هر كه نيمهء از ماه رجب روزه دارد منادى ندا كند كه : كردار با سر گير كه آنچه گذشت بيامرزيدند ترا . و جعفر صادق عليه السّلام گفت كه : هر كه يك روز روزه بدارد از رجب در اوّلش بهشت واجب شود او را ، و هر كه يك روز از ميانهء اين ماه روزه دارد شفاعت او قبول كنند در مثل عدد ربيعه و مضر ، و هر كه روزى در آخرش روزه دارد خداى تعالى او را از پادشاهان بهشت كند و شفاعت او قبول كند در جملهء خويشاوندان او ، امير المؤمنين على عليه السّلام
هامش
تباينت الحبائل و تشعبت القبائل قالوا : شعبان ، و إذا وفيت الفضاء و حميت الرمضاء قالوا :
رمضان ، و إذا انقشع السحاب و كثرت التراب و انشالت من الابل الاذناب قالوا : شوال ، و إذا رأوا عامة التجار قعدوا عن الاسفار قالوا : ذو القعدة ، و إذا قصدوا نحو الحج من كل فج ، و سمعوا ضجيج العج ، و أظهروا علامات الشج ، قالوا : ذو الحجة ؛ و اين فصل براى آن بتازى نوشتم تا سجعش تباه نشود و معنى به آن نزديك است كه بپارسى گفتيم و براى آن سال به دوازده ماه نهادند عرب كه عجم نيز سال بر دوازده نهاده بودند بنزول شمس به اين دوازده برج ؛ قياسا على ذلك ايشان نيز سال بر دوازده ماه نهادند چرا كه ماه عجم بر آفتاب باشد و ماه عرب بر هلال و ماه كه نومى شود قال اللّه تعالى : و الشمس و القمر بحسبان » .
( 1 ) عبارت ميان دو ستاره در تفسير ابو الفتوح ( ره ) نيست .