[ سوره هود ( 11 ) : آيات 23 تا 24 ]
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَخْبَتُوا إِلى رَبِّهِمْ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيها خالِدُونَ ( 23 ) مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ كَالْأَعْمى وَ الْأَصَمِّ وَ الْبَصِيرِ وَ السَّمِيعِ هَلْ يَسْتَوِيانِ مَثَلاً أَ فَلا تَذَكَّرُونَ ( 24 )
ميگويد كه : آنكسانيكه ايمان آوردند و عمل صالح كردند و با خداى تعالى خضوع و خشوع و فروتنى نبودند و عبادت او بجاى آوردند و بر دين او راست باستادند ايشان اهل بهشتاند و در بهشت خالد و جاويد باشند آنگه مثلى زد كافر و مسلمان را گفت :
مثل كافر چون كور و كرست و مثل مسلمان و مؤمن چون شنوا و بينا و هرگز نابينا با بينا و ناشنوا با شنوا راست باشد ؟ ! صورت استفهام است و مراد تقرير و جحد يعنى راست نباشند آنگه بر سبيل تقريع و ملامت گفت كه : هى انديشه نميكنند تا بدانند كه مؤمن با كافر راست نباشد چنان كه بينا با نابينا و شنونده با ناشنونده راست نباشند و « مثل » قولى باشد ساير كه در وى تشبيه حال اوّل باشد با حال دويم « 1 » .
[ سوره هود ( 11 ) : آيات 25 تا 27 ]
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى قَوْمِهِ إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ ( 25 ) أَنْ لا تَعْبُدُوا إِلاَّ اللَّهَ إِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ يَوْمٍ أَلِيمٍ ( 26 ) فَقالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ ما نَراكَ إِلاَّ بَشَراً مِثْلَنا وَ ما نَراكَ اتَّبَعَكَ إِلاَّ الَّذِينَ هُمْ أَراذِلُنا بادِيَ الرَّأْيِ وَ ما نَرى لَكُمْ عَلَيْنا مِنْ فَضْلٍ بَلْ نَظُنُّكُمْ كاذِبِينَ ( 27 )
بدرستى و راستى و حقيقت كه ما فرستاديم نوح را بقوم او ؛ پس گفت : اى قوم من شما را بيم كنندهء هويدا و ترسانندهء بيان كنندهام و وجهى ديگر آنست « 2 » كه ما نوح را
هامش
( 1 ) نص عبارت ابو الفتوح ( ره ) در بيان [ مثل ] اين است : ( ج 3 چاپ اول ؛ ص 68 ؛ س 11 ) « و [ مثل ] قولى باشد سائر كه در او تشبيه بود حال اول را به حال دوم و امثال به صورت خود بايد دور باشد چنان كه تحسبها حمقاء و هى باخس و نگفت باخسة و اگر اين مثل در حق مردى گوئى همچنين بايد گفت كذلك قولهم : لو ذات سوار لطمتنى اگر بر مذكرى رانى اين مثل هم به اين لفظ بايد گفت » ( براى تحقيق اين دو مثل رجوع شود بمجمع الامثال ؛ ص 110 و ص 584 - ص 585 چاپ ايران ) .
( 2 ) اشاره است به اين كه[ إِنِّي لَكُمْ ]بكسر همزه و بفتح آن قرائت شده است چنان كه