ياران من پس از من چيزهائى كنند و گويند كه : نباشد كه خداى تعالى ايشان را آن بصحبت من بيامرزد و ايشان را صحبت و يارى من سود نكند و دست نگيرد ، و جماعتى كه بر آن كار كنند و بر آن بروند جاى ايشان دوزخ باشد « 1 » ابو هريره از رسول خداى روايت كرد كه : قيامت بر نخيزد تا پيدا نشود فتنهء عمياء مظلمهء كه آن كس كه در آن فتنه خفته بود به از آن بود كه نشسته بود ، و آنكس كه نشسته بود به از آن بود كه استاده باشد ، و آنكس كه استاده باشد به از آنكس كه رونده باشد ، و آنكه رونده باشد به از آنكه دونده باشد ، يكى از صحابه گفت : يا رسول اللّه اگر اين فتنه مرا در يابد و من در تاختن باشم ؟ - گفت : تاختن مكن با رفتن آى ، گفت : اگر در رفتن باشم ؟ - گفت :
باست ، گفت : اگر استاده باشم ؟ - گفت : بنشين ، گفت : اگر نشسته باشم ؟ - گفت :
دستها با خود گير و نگاه دار كه اگر بندهء مظلوم باشى به از آن باشد كه ظالم باشى « 2 » و رسول خداى گفت : چون فتنه بيايد و بندگان خداى را پست گرداند عالم از آن فتنه بعلم نجات يابد
[ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ ]
و بدانيد كه خداى تعالى سخت عقوبت است ، آنگه خداى تعالى خطاب كرد با مهاجران و گفت :
[ وَ اذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ ]
ياد كنيد آن را كه چون شما در مكّه بوديد اندك عدد بوديد و ضعيف قوّت در ابتداى اسلام قريش شما را ضعيف كرده بودند شما مىترسيديد از آنكه مردمان شما را بربايند يعنى مشركان عرب يا اهل پارس و روم چون ميخواستيد كه از مكّه بيرون آئيد و بمدينه
هامش
( 1 ) - عبارت نسخ در اينجا بسيار مختلف است و احسن عبارات عبارت متن است ؛ در تفسير ابو الفتوح چنين نقل شده ( ج 2 چاپ اول ، ص 524 ، س 17 ) « حذيفة بن اليمان گفت .
از رسول عليه السّلام شنيدم كه گفت : گروهى از اصحاب من از پس من چيزها ميگفتند كه باشد كه خدا بيامرزد ايشان را آن بصحبت من ، و جماعتى بر آن كار كنند و بر آن بروند و بدوزخ شوند » و در تفسير منهج الصادقين در اين مورد گفته است ( ج 1 چاپ تبريز بسال 1314 ص 612 س 10 ) : « حذيفهء يمانى گفته : كه رسول خداى فرموده كه : از بعضى از ياران من بعد از من چيزها سانح گردد كه ايشان را حق تعالى نيامرزد و صحبت من با ايشان منجى ايشان نشود و به هلاكت ابدى گرفتار گردند » طالب تحقيق بيشتر بمتن حديث در كتب معتبره رجوع كند .
( 2 ) - مصنف ( ره ) در اين مورد كلمات شيخ ابو الفتوح را بسيار خلاصه كرده است هر كه طالب تفصيل باشد بتفسير ابو الفتوح مراجعه كند ( ج 2 چاپ اول 524 ) .