گفتى ايشان را بمرگ ميرانند و مىبرند تا بكشند و ايشان مىنگرند مرگ و اسباب مرگ را مىبينند و بكام و ناكام ميروند .
[ وَ إِذْ يَعِدُكُمُ اللَّهُ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ أَنَّها لَكُمْ ]
و ياد كن اى محمّد چون خداى تعالى شما را وعده داد كه يكى ازين دو گروه يعنى عير يا نفير شما را اند
[ وَ تَوَدُّونَ ]
و شما آن دوست ميداشتيد كه كاروان كه بىسلاح و شوكتاند شما را باشد
[ وَ يُرِيدُ اللَّهُ ]
و خداى تعالى خواهد كه حقّ را حقّ گرداند و باطل را باطل يعنى امر محمّد و كار اسلام آشكارا گرداند و او را بر دشمن ظفر دهد و كلمهء خود را عالى گرداند و رؤسا و وجوه قريش را هلاك گرداند بكلمات خويش يعنى بامر و فرمان خويش كه شما را بقتال فرمود و بوعدهء ظفر كه شما را داد
[ وَ يَقْطَعَ دابِرَ الْكافِرِينَ ]
و اصل كافران ببرد و ايشان را مستأصل گرداند يا حقّ را بحقّ گرداند و آشكار كند بادلّه چنان كه مردمان بدانند كه حقّ است و باطل را باطل گرداند يعنى اظهار دليل كند بر بطلان باطل و اگرچه كافران و گناه كاران آن را كاره باشند .
[ إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ * وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرى وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ . ]
ميگويد كه : ياد كنيد اى مسلمانان آنكه چون شما استغاثه ميكرديد و فرياد ميخواستيد از خداى خود ؛ راوى خبر گويد كه : چون رسول صلّى اللّه عليه و آله ببدر رسيد در نگريد آن كثرت و شوكت ديد و اندكى مسلمانان در عريش شد و روى به قبله كرد و جماعتى از صحابه با وى دست برداشتند و گفت : اللّهم أنجز لى ما وعدتنى ؛ بار خدايا روا كن آنچه مرا وعده دادهء ، بار خدايا تو دانى كه اگر اين گروه هلاك شوند ترا در زمين عابدى نباشد ، چندان تضرّع و زارى كرد كه ردا از دوش وى بيفتاد يكى از جملهء صحابه گفت : يا رسول اللّه چون مناشدهء تو با خداى تعالى چنين باشد هيچ انديشه مدار كه خداى تعالى وعدهء ترا انجاز كند ، خداى تعالى اين نعمت ايشان را حكايت كرد كه شما فرياد ميخواستيد و دعا ميكرديد خداى تعالى دعاى شما را مستجاب گردانيد به آنكه گفت كه : من مدد كنم شما را بهزار فرشته هر يكى را رديفى داده پس ايشان