تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى ) — صفحة 314

مساهمون:

ص٣١٤
ميان ايشان ، آنگه خداى تعالى گفت : فاتّقوا اللّه ، از خداى بترسيد و طاعت و اوامر او را كار بنديد و از معاصى اجتناب كنيد و اصلاح ذات البين بجاى آريد قتاده گفت : مراد باصلاح ذات البين آن است كه در عهد رسول صلّى اللّه عليه و آله چون مسلمانى كافرى را بكشتى سلب و سلاحش آنكس را بودى چون اين آيت آمد رسول صلّى اللّه عليه و آله بفرمود تا بعضى بر بعضى ردّ ميكردند بر وجه مصالحه و توسّط مجاهد گفت : مراد به اين امر
[ أَصْلِحُوا ]
نهى است از آن اختلاف كه ايشان كردند روز بدر ؛ گفت : در غنيمت خلاف مكنيد و حقيقت حال خود را اصلاح كنيد و آنچه سبب بين و مفارقت است از ميان برداريد و خداى و رسول را طاعت داريد و امر ايشان را كار بنديد و از نواهى ايشان منتهى شويد اگر شما گرويده‌ايد و بخداى ايمان داريد كه آنكه ايمان دارد بخداى تعالى و به ثواب و عقاب او ؛ ايمان وى را حامل و باعث بود بر طاعت خداى و رسول . آنگه وصف مؤمنان مخلص كرد بر وجهى بليغ و گفت :
[ إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ ]
و « انّما » اثبات چيزى را بود و نفى هر چه جز از وى باشد ؛ گفت : مؤمنان آنان باشند كه چون در پيش ايشان ذكر خداى كنند و نام خداى برند دلهاى ايشان بترسد ، و چون آيات خداى بر ايشان خوانند ايمان ايشان در زيادت گرداند ، و در همه كارها بر خداى تعالى توكّل كنند و كارهاى خود را با وى گذارند از آنچه ترسند و اميد دارند ، و نماز بپاى دارند و بشرايط آن و گزاردن در اوّل وقت قيام نمايند ، و از آنچه ما ايشان را روزى داده‌ايم نفقه كنند ؛ اين جماعت كه بدين صفت موصوفند مؤمنان‌اند بر حقيقت و استحقاق اطلاق اسم ايمان دارند ايشان راست نزديك پروردگار و آفريدگار ايشان درجاتى رفيع و مقاماتى شريف جزاى اعمال نيكوى ايشان با نعيم بهشت و لذّات مآكل و مشارب و هناءت عيش . در خبرست كه : آن هفتاد درجه است هر درجه چندانكه اسب تيز دو هفتاد سال تاختن كند و ايشان راست آمرزش و روزى با كرامت و بزرگوارى يعنى منافعى دائم بر سبيل تعظيم . و اين آيت را دليل نيست بر آنكه هر كه نه چنين باشد مؤمن نباشد از بهر آنكه خداى تعالى ذكر افاضل مؤمنان كرده است و مؤمنان در طاعت متفاضل‌اند اگرچه در ايمان متساوىاند باجماع و جل القلب و ترسيدن در ايمان شرط نيست اگرچه ذكر