از مشركان ايمن نبايستى بودن كه بر وى حمله آوردندى و رنجى به او رسانيدندى و رايت بيفكندندى و ما درين قيام كه استاده بوديم مدد شما بوديم و مردى ما كمتر از مردى شما نبود ما رها نكنيم كه غنيمت شما ببريد و ما بىغنيمت مانيم مردى از جملهء انصاريان نام او ابو اليسر « 1 » برخاست و گفت : يا رسول اللّه تو گفتى : هر كه مردى را بكشد او را چندين غنيمت باشد و هر كه اسيرى بياورد او را چندين باشد ، ما هفتاد مرد را بكشتيم و هفتاد اسير كرديم سعد معاذ گفت : يا رسول اللّه آن مزد كه ايشان طلب كردند ما را نبايست ؟
يا ما از ايشان بد دلتر بوديم ؟ ! و ليكن ما نخواستيم كه ترا تنها بگذاريم رسول صلّى اللّه عليه و آله در آن كار توقّف كرد مردم درين گفت و گوى افتادند سعد گفت : يا رسول اللّه مردم بسياراند و غنيمت اندك ؛ اگر آنچه وعده دادهء باينان دهى براى ديگران چيزى نماند و متشكّى شوند خداى تعالى اين آيت فرستاد رسول صلّى اللّه عليه و آله آن غنيمت در ميان ايشان بسويّت قسمت كرد عبادة بن الصامت گفت : آيت در اهل بدر آمد سعد ابو وقاص گفت : روز بدر من سعد بن اميه را بكشتم و او را تيغى بود كه آن را « ذو الكتيف » گفتندى برداشتم و پيش رسول صلّى اللّه عليه و آله آوردم و گفتم : يا رسول اللّه اين تيغ به من ده كه من خداوندش را بكشتم گفت :
اين تيغ مرا نيست و ترا نيست مسلمانان راست برو و بر سر غنائم نه گفت : من بياوردم و بر سر غنائم نهادم و رنجى عظيم بدل من رسيد با خود گفتم كه : باشد كه اين تيغ بدست كسى افتد كه اين رنج نبرده باشد خداى تعالى اين آيت فرستاد رسول صلّى اللّه عليه و آله قسمت غنائم بكرد و آن تيغ برسول صلّى اللّه عليه و آله افتاد و به من بخشيد و گفتهاند : آيت در مهاجر و انصار آمد كه در قسمت غنيمت خلاف كردند خداى تعالى كار آن با رسول صلّى اللّه عليه و آله افكند تا چنان كه صواب بيند قسمت كند حقّ سبحانه و تعالى ميگويد كه :
اى محمّد از تو ميپرسند غنائمى كه روز بدر حاصل شد كراست ؟ - بگوى و جواب ده
هامش
( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح گفته : « مردى از انصاريان از بنى سلمه برخاست نام او ابو اليسر بن عمرو » خزرجى در خلاصهء تذهيب الكمال گفته : « ابو اليسر كعب بن عمرو » و در حرف كاف ضمن ذكر نام او گفته : « كعب بن عمرو بن عباد بن عمرو بن غزية بن سواد بن غنم بن كعب بن سلمة الانصارى السلمى بالفتح ابو اليسر بفتح التحتانية عقبى بدرى جليل ( تا آنكه گفته ) و هو آخر من مات من البدريين » .