[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 182 تا 186 ]
وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ ( 182 ) وَ أُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ ( 183 ) أَ وَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا ما بِصاحِبِهِمْ مِنْ جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلاَّ نَذِيرٌ مُبِينٌ ( 184 ) أَ وَ لَمْ يَنْظُرُوا فِي مَلَكُوتِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ وَ أَنْ عَسى أَنْ يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ ( 185 ) مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلا هادِيَ لَهُ وَ يَذَرُهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ ( 186 )
و آن كسانى كه بدروغ ميدارند آيات ما را و انكار ميكنند و بدان ايمان نمى - آورند ما ايشان را در نورديم اندك اندك و درجه درجه و نزديك گردانيم به هلاكت و عذاب ناگاه از آنجا كه ايشان ندانند و خبر از آمدن هلاك و عذاب ندارند و ايشان را مهلت ميدهيم و در عذاب ايشان تأخير ميكنيم و ايشان نميدانند كه كيد من متين و محكم است و گرفتن من ايشان را سخت عظيم است فعل خود را بايشان از تأخير عذاب و مهلت [ كيد ] خواند از آنجا كه در ظاهر احسان است و در حقيقت خذلان ، ضحاك گفت : معنى آيت آنست كه هر وقت كه ايشان معصيتى نو كنند خداى تعالى ايشان را نعمتى نو دهد و ايشان را فرو گذارد و تعجيل عذاب نكند ؛ انّ اللّه يمهل و لا يهمل ، خداى تعالى مهلت دهد و فرو نگذارد ، و حليم است تعجيل نفرمايد كه تعجيل آنكس كند كه ترسد كه وقت فوت شود و هيچ چيز از قبضهء قدرت او فائت نشود ، و عذاب او سخت است كس طاقت عذاب او ندارد آنگه گفت :
[ أَ وَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا ]
آيا اين كافران و مشركان انديشه نميكنند تا بدانند كه به صاحب ايشان يعنى محمّد هيچ جنونى و ديوانگى نيست تا وى را ديوانه خوانند و اين چنان بود كه رسول صلّى اللّه عليه و آله در وقت موسم بر كوه صفا شد قبائل و بطون و افخاذ قريش و غير قريش را با خداى تعالى دعوت كرد و ميگفت : يا بنى فلان يا بنى فلان از خداى تعالى بترسيد و از كفر و معاصى دور شويد و بيگانگى خداى تعالى ايمان آريد و بت را سجده مكنيد و ايشان را تخويف و تحذير ميكرد گروهى از ايشان گفتند : انّ صاحبكم لمجنون ؛ يصيح صياح المجانين ، اين صاحب شما همانا ديوانه است بانگ ميدارد چون ديوانگان ، خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : چرا انديشه نمىكنند تا بدانند كه به او هيچ ديوانگى نيست و ديوانه بحقيقت ايشانند كه وى را ديوانه ميخوانند از آنكه